یک مکث کوتاه یک سوال بزرگ
خب، رسیدیم به یک دوراهی عجیب در تاریخ.
ابوحنیفه و مالک، هر دو شاگردان نابغهی امام صادق (ع) بودند.
اما راهشان را جدا کردند.
چرا؟
چون یکی «قیاس» را چراغ راهش کرد و دیگری «عمل مردم مدینه» را.
قیاس یعنی وقتی دلیل روشنی از دین نداری، با عقل و سلیقهی خودت حدس بزنی.
امام صادق (ع) به ابوحنیفه جملهای گفت که لرزه به تن تاریخ میاندازد:
«اولین کسی که قیاس کرد، شیطان بود.
خدا فرمود بر آدم سجده کن.
قیاس کرد و گفت:
من از آتشم، او از خاک.
من برترم.»
اینجا بود که شکافی عمیق در امت اسلام شکل گرفت.
اما این شکاف، اولین بار نبود که سر باز میکرد.
این الگو، انگار در خون تاریخ جاری است:
· در غدیر، شکاف بین «تسلیمِ به فرمان پیامبر» و «تحلیل سیاسی شخصی».
· در حکمیت، شکاف بین «شمشیر بصیرت مالک» و «فریب قرآنِ بر نیزه».
· در عاشورا، شکاف بین «هیهات منا الذله» و «بیعت با یزید برای زنده ماندن».
· و حالا در عصر امام صادق (ع)، شکاف بین «نص» و «رأی».
صورتها عوض میشود، لباسها تغییر میکند، اما جنگ، همچنان یک جنگ است:
تسلیم در برابر حجت خدا، یا اعتماد به تشخیص ناقص خودمان؟
و حالا، امروز، درست در همین نقطه ایستادهایم.
در دلِ جنگی بزرگ بین ایران و آمریکا.
آمریکا و اسرائیل که شمشیرهای کشیدهشان را دیدهایم، نگرانکنندهترین دشمن ما نیستند.
شکاف اصلی، همان جایی است که شیطان در گوش برخی تحلیلگران ما زمزمه میکند:
«مصلحت این است که با دشمن کنار بیاییم»، «با این وضع اقتصاد، نمیشود روی پای خود ایستاد»، «برای نجات کشور، باید با قدرتهای دنیا مذاکره کرد».
اینها همان وسوسهی قیاس است.
همان منطق «من از آتشم، او از خاک».
همان اعتماد به تشخیص خود و بیاعتمادی به فرمان ناخدای کشتی.
مگر نگفت «آمریکا شیطان بزرگ است»؟
مگر نگفت «با لبخند دشمن فریب نخورید»؟
مگر نگفت «آتشبس در اوج قدرت دشمن، نیرنگ است»؟
اما بعضیها قیاس میکنند و میگویند:
«دنیا عوض شده.
دشمن دیروز، شریک امروز.»
این است همان لحظهی غدیر.
همان لحظهی حکمیت.
همان لحظهی عاشورا.
مرددین همیشه هستند.
شکافها، همیشه از درون شروع میشود.
انتخاب، همیشه با ماست:
«منطق ائمه» را باور کنیم، یا قیاس شیطانی را؟
کافی است نگاه کنی.
امروز درست در چنین نقطهای ایستادهایم.
و انتخاب، هنوز با ماست.
ابوحنیفه و مالک، هر دو شاگردان نابغهی امام صادق (ع) بودند.
اما راهشان را جدا کردند.
چرا؟
چون یکی «قیاس» را چراغ راهش کرد و دیگری «عمل مردم مدینه» را.
قیاس یعنی وقتی دلیل روشنی از دین نداری، با عقل و سلیقهی خودت حدس بزنی.
امام صادق (ع) به ابوحنیفه جملهای گفت که لرزه به تن تاریخ میاندازد:
«اولین کسی که قیاس کرد، شیطان بود.
خدا فرمود بر آدم سجده کن.
قیاس کرد و گفت:
من از آتشم، او از خاک.
من برترم.»
اینجا بود که شکافی عمیق در امت اسلام شکل گرفت.
اما این شکاف، اولین بار نبود که سر باز میکرد.
این الگو، انگار در خون تاریخ جاری است:
· در غدیر، شکاف بین «تسلیمِ به فرمان پیامبر» و «تحلیل سیاسی شخصی».
· در حکمیت، شکاف بین «شمشیر بصیرت مالک» و «فریب قرآنِ بر نیزه».
· در عاشورا، شکاف بین «هیهات منا الذله» و «بیعت با یزید برای زنده ماندن».
· و حالا در عصر امام صادق (ع)، شکاف بین «نص» و «رأی».
صورتها عوض میشود، لباسها تغییر میکند، اما جنگ، همچنان یک جنگ است:
تسلیم در برابر حجت خدا، یا اعتماد به تشخیص ناقص خودمان؟
و حالا، امروز، درست در همین نقطه ایستادهایم.
در دلِ جنگی بزرگ بین ایران و آمریکا.
آمریکا و اسرائیل که شمشیرهای کشیدهشان را دیدهایم، نگرانکنندهترین دشمن ما نیستند.
شکاف اصلی، همان جایی است که شیطان در گوش برخی تحلیلگران ما زمزمه میکند:
«مصلحت این است که با دشمن کنار بیاییم»، «با این وضع اقتصاد، نمیشود روی پای خود ایستاد»، «برای نجات کشور، باید با قدرتهای دنیا مذاکره کرد».
اینها همان وسوسهی قیاس است.
همان منطق «من از آتشم، او از خاک».
همان اعتماد به تشخیص خود و بیاعتمادی به فرمان ناخدای کشتی.
مگر نگفت «آمریکا شیطان بزرگ است»؟
مگر نگفت «با لبخند دشمن فریب نخورید»؟
مگر نگفت «آتشبس در اوج قدرت دشمن، نیرنگ است»؟
اما بعضیها قیاس میکنند و میگویند:
«دنیا عوض شده.
دشمن دیروز، شریک امروز.»
این است همان لحظهی غدیر.
همان لحظهی حکمیت.
همان لحظهی عاشورا.
مرددین همیشه هستند.
شکافها، همیشه از درون شروع میشود.
انتخاب، همیشه با ماست:
«منطق ائمه» را باور کنیم، یا قیاس شیطانی را؟
کافی است نگاه کنی.
امروز درست در چنین نقطهای ایستادهایم.
و انتخاب، هنوز با ماست.
- ۲۰.۱k
- ۰۶ مهر ۱۴۰۵
دیدگاه ها (۲)
در حال بارگزاری
خطا در دریافت مطلب های مرتبط