🌳 معرفی مدرسه چهارباغ _ اصفهان _ کتابخانه مدرسه
* کتابخانه مدرسه
گنبد و مناره مدرسه مادر شاه
شاه سلطان حسین کتابخانه مفصّلی نیز وقف مدرسه سلطانی کرد.[۳۸] به گزارش تحویلدار کتابخانه، میرزاحسین خان، در زمان حمله افغانها به اصفهان، مدرّس مدرسه سلطانی کتابهای کتابخانه را در سرداب خانه خود پنهان کرد و بسیاری از آنها به مرور از بین رفت.[۳۹]
سرنوشت مدرسه، پس از صفویه
پس از برافتادن صفویه، به تدریج از عظمت مدرسه چهارباغ کاسته شد. بیتردید موقوفات پرشمار این مدرسه نیز آسیب و کاهش پذیرفت.[۴۰] اولیویه، دولتمرد و پزشک فرانسوی، کمتر از صد سال پس از تأسیس مدرسه آنجا را دیده است. به گزارش او،[۴۱] مدرسه چهارباغ که پیشتر قریب چهار پنج هزار طلبه داشته، در اوایل حکومت فتحعلی شاهحکومت: ۱۲۱۱۱۲۵۰ بیش از چهارصد طلبه نداشتهاست. اصفهانی[۴۲] نیز شمار ساکنان مدرسه را در ۱۳۰۲ش، ۵۵ تن ذکر کردهاست. او همچنین حکایتی از اوایل دوره قاجار نقل کرده که حاکی از افول حیات علمی مدرسه است. بنابر گزارش وی،[۴۳] هیچ یک از طلاب مدرسه نمیدانستند چگونه بر جنازه نماز میت بگزارند و یک بار که طلبهای داوطلب این کار شد دو رکعت نماز مانند نماز صبح بر جنازه خواند و پس از آنکه این خبر به علمای نجف رسید، کسانی روانه اصفهان شدند و آموزش علوم دینی را احیا کردند.
مدرسه چهارباغ پس از شهریور ۱۳۲۰ بازگشایی شد[۴۴] و در ۱۳۲۳ش به جای کتابخانه قدیمی آن کتابخانهای به نام کتابخانه فرهنگ ساخته شد.[۴۵]
طرح بنای مدرسه چهار باغ در نمایشگاه جهانی (اکسپو) پاریس سال ۱۹۰۰ توسط معمار فرانسوی فیلیپ مریت الهام گرفته و به عنوان پاویون رسمی ایران مورد استفاده قرار گرفت.[۱]
پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷، نام مدرسه چهارباغ و کتابخانه آن به «مدرسه علمیه امام جعفرصادق» و «کتابخانه عمومی امام جعفرصادق» تغییر یافت. این مدرسه هم اکنون[۴۶] از مدارس طلبهنشین حوزه علمیه اصفهان است.
معماری
سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است.[۴۷] ازنظر تناسب معماری و زیبایی طرح کاشیکاری، گنبد مدرسه چهارباغ بعد از مسجد شیخ لطفالله قرار دارد ولی در نظر استادان بزرگ این فن، در مجلّل این بنا که با طلا و نقره تزئین شده از لحاظ زرگری، طلاکاری، طراحی و قلمزنی، شاهکاری از صنایع ظریفه است و نظیر ندارد. مدرسه چهار باغ از لحاظ کاشیکاری هم دارای اهمیت است و انواع مختلف این فن را مانند کاشی هفت رنگ، معرق، گره چینی، پیلی و معقلی را در خود جای داده و در حقیقت موزه کاشیکاری اصفهان میباشد. محراب و منبر یکپارچه مرمری، حجره مخصوص شاه سلطان حسین، کاشیکاری بینظیر مدخل مدرسه، خطوط نستعلیق کتیبهها و پنجرههای چوبی آلتبُری شده از قسمتهای بسیار جالب و تماشایی این بنای نفیس تاریخی است. درختان چنار کهنسال و جوی آبی که در آن جریان دارد، بر زیبائی تزئینات نفیس کاشیکاری این بنای تاریخی افزوده و این مکان را بسیار فرحبخش و روحنواز کردهاست.[۴۸]
گنبد و مناره مدرسه مادر شاه
شاه سلطان حسین کتابخانه مفصّلی نیز وقف مدرسه سلطانی کرد.[۳۸] به گزارش تحویلدار کتابخانه، میرزاحسین خان، در زمان حمله افغانها به اصفهان، مدرّس مدرسه سلطانی کتابهای کتابخانه را در سرداب خانه خود پنهان کرد و بسیاری از آنها به مرور از بین رفت.[۳۹]
سرنوشت مدرسه، پس از صفویه
پس از برافتادن صفویه، به تدریج از عظمت مدرسه چهارباغ کاسته شد. بیتردید موقوفات پرشمار این مدرسه نیز آسیب و کاهش پذیرفت.[۴۰] اولیویه، دولتمرد و پزشک فرانسوی، کمتر از صد سال پس از تأسیس مدرسه آنجا را دیده است. به گزارش او،[۴۱] مدرسه چهارباغ که پیشتر قریب چهار پنج هزار طلبه داشته، در اوایل حکومت فتحعلی شاهحکومت: ۱۲۱۱۱۲۵۰ بیش از چهارصد طلبه نداشتهاست. اصفهانی[۴۲] نیز شمار ساکنان مدرسه را در ۱۳۰۲ش، ۵۵ تن ذکر کردهاست. او همچنین حکایتی از اوایل دوره قاجار نقل کرده که حاکی از افول حیات علمی مدرسه است. بنابر گزارش وی،[۴۳] هیچ یک از طلاب مدرسه نمیدانستند چگونه بر جنازه نماز میت بگزارند و یک بار که طلبهای داوطلب این کار شد دو رکعت نماز مانند نماز صبح بر جنازه خواند و پس از آنکه این خبر به علمای نجف رسید، کسانی روانه اصفهان شدند و آموزش علوم دینی را احیا کردند.
مدرسه چهارباغ پس از شهریور ۱۳۲۰ بازگشایی شد[۴۴] و در ۱۳۲۳ش به جای کتابخانه قدیمی آن کتابخانهای به نام کتابخانه فرهنگ ساخته شد.[۴۵]
طرح بنای مدرسه چهار باغ در نمایشگاه جهانی (اکسپو) پاریس سال ۱۹۰۰ توسط معمار فرانسوی فیلیپ مریت الهام گرفته و به عنوان پاویون رسمی ایران مورد استفاده قرار گرفت.[۱]
پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷، نام مدرسه چهارباغ و کتابخانه آن به «مدرسه علمیه امام جعفرصادق» و «کتابخانه عمومی امام جعفرصادق» تغییر یافت. این مدرسه هم اکنون[۴۶] از مدارس طلبهنشین حوزه علمیه اصفهان است.
معماری
سبک معماری این بنا به شیوه اصفهانی است.[۴۷] ازنظر تناسب معماری و زیبایی طرح کاشیکاری، گنبد مدرسه چهارباغ بعد از مسجد شیخ لطفالله قرار دارد ولی در نظر استادان بزرگ این فن، در مجلّل این بنا که با طلا و نقره تزئین شده از لحاظ زرگری، طلاکاری، طراحی و قلمزنی، شاهکاری از صنایع ظریفه است و نظیر ندارد. مدرسه چهار باغ از لحاظ کاشیکاری هم دارای اهمیت است و انواع مختلف این فن را مانند کاشی هفت رنگ، معرق، گره چینی، پیلی و معقلی را در خود جای داده و در حقیقت موزه کاشیکاری اصفهان میباشد. محراب و منبر یکپارچه مرمری، حجره مخصوص شاه سلطان حسین، کاشیکاری بینظیر مدخل مدرسه، خطوط نستعلیق کتیبهها و پنجرههای چوبی آلتبُری شده از قسمتهای بسیار جالب و تماشایی این بنای نفیس تاریخی است. درختان چنار کهنسال و جوی آبی که در آن جریان دارد، بر زیبائی تزئینات نفیس کاشیکاری این بنای تاریخی افزوده و این مکان را بسیار فرحبخش و روحنواز کردهاست.[۴۸]
- ۶.۹k
- ۱۸ مهر ۱۴۰۰
دیدگاه ها (۱)
در حال بارگزاری
خطا در دریافت مطلب های مرتبط