🌺تفسیر آیات قرآن کریم در مورد مهدویت _ ادامه....🌺
برخی احادیث تفسیری که ذیل آیات مهدویت نقل شده است، مفاهیم و مقاصد آیات را توضیح میدهد؛ یعنی به نوعی تفسیر اصطلاحی آیه را بیان میکند. در اینجا به برخی از مهمترین این آیات اشاره میشود:
سه. وعده حکومت بندگان صالح و مؤمنان نیکوکار بر زمین
وَلَقَدْ کَتَبْنَا فِی الزَّبُورِ مِن بَعْدِ الذِّکْرِ أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُهَا عِبَادِیَ الصَّالِحُونَ. (انبیاء / 105) و به یقین، در زَبُور بعد از آگاهکننده (تورات) نوشتیم که بندگان شایستهام، آن زمین را به ارث خواهند برد. از امام باقر(ع) حکایت شده است: الکتب کلّها ذکر، و أن الأرض یرثها عبادی الصالحون. قال: القائم(عج) و اصحابه. (طبرسی، 1395: 4 / 66؛ کاشانی، 1346: 6 / 125؛ صافی گلپایگانی، 159:1377؛ مجلسی، 1385: 9 / 126) همه کتابهای آسمانی مصداق ذکرند و مقصود از این آیه، امام عصر(عج) و یاران حضرت است.
آلوسی بعد از ذکر اقوال در مورد آیه، به این نتیجه میرسد که وراثت زمین و لوازم آن برای صالحان، در مورد مؤمنان و در عصر حضرت مهدی و نزول حضرت عیسی است. (آلوسی، 1405: 17 / 95) البته این وعده الهی در زبور داود در کتاب مقدس فعلی نیز آمده است: زیرا که شریران منقطع میشوند و اما متوکلان به خداوند، وارث زمین خواهند شد. (کتاب مقدس، عهد عتیق، زبور داود، مزمور 37، جمله 9 و 10) صالحان وارث زمین خواهند بود ... . (همان: جمله 29)
در قرآن کریم آمده است: وَعَدَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنکُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِی الْأَرْضِ کَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَیُمَکِّنَنَّ لَهُمْ دِینَهُمُ الَّذِی ارْتَضَى لَهُمْ وَلَیُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهمْ أَمْناً یَعْبُدُونَنی لاَ یُشْرِکُونَ بی شَیْئاً. (نور / 55) خدا به کسانى از شما که ایمان آورده و [کارهاى] شایسته انجام دادهاند، وعده داده است که قطعاً آنان را در زمین جانشین خواهد کرد؛ همانگونه که کسانى را که پیش از آنان بودند، جانشین کرد و مسلّماً، دینشان را که براى آنان پسندیده است، به نفعشان مستقر خواهد کرد؛ و البته بعد از ترسشان، (وضعیت) آنان را به آرامش مبدّل مىکند؛ در حالى که مرا مىپرستند [و] هیچچیز را شریک من نخواهند ساخت.
از امام صادق(ع) حکایت شده است که در مورد آیه فرمود: «نزلت فی القائم و اصحابه». (مفید، 1413: 247؛ مجلسی، 1385: 51 / 58) این آیه در مورد امام عصر(عج) و یاران او آمده است؛ البته مقصود از نزول در اینگونه احادیث، همان تفسیر است؛ نه شأن نزول اصطلاحی آیه. از اهل سنت، ابنکثیر در ذیل آیه با ذکر روایتی که تعداد سرپرستان امت را دوازده نفر معرفی میکند، مهدی موعود را یکی از این خلفای عادل معرفی میکند که جهان را از عدل پر خواهد کرد. (ابنکثیر، 2000: 2 / 615)
روشن است که این وعده الهی که در کتابهای آسمانی پیشین و قرآن آمده است و نیز وعده الهی در مورد جانشینی مؤمنان نیکوکار بر همه زمین و حصول امنیت کامل، هنوز تحقق نیافته است و بر اساس روایات تنها در زمان امام عصر(عج) تحقق مییابد.
سه. وعده حکومت بندگان صالح و مؤمنان نیکوکار بر زمین
وَلَقَدْ کَتَبْنَا فِی الزَّبُورِ مِن بَعْدِ الذِّکْرِ أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُهَا عِبَادِیَ الصَّالِحُونَ. (انبیاء / 105) و به یقین، در زَبُور بعد از آگاهکننده (تورات) نوشتیم که بندگان شایستهام، آن زمین را به ارث خواهند برد. از امام باقر(ع) حکایت شده است: الکتب کلّها ذکر، و أن الأرض یرثها عبادی الصالحون. قال: القائم(عج) و اصحابه. (طبرسی، 1395: 4 / 66؛ کاشانی، 1346: 6 / 125؛ صافی گلپایگانی، 159:1377؛ مجلسی، 1385: 9 / 126) همه کتابهای آسمانی مصداق ذکرند و مقصود از این آیه، امام عصر(عج) و یاران حضرت است.
آلوسی بعد از ذکر اقوال در مورد آیه، به این نتیجه میرسد که وراثت زمین و لوازم آن برای صالحان، در مورد مؤمنان و در عصر حضرت مهدی و نزول حضرت عیسی است. (آلوسی، 1405: 17 / 95) البته این وعده الهی در زبور داود در کتاب مقدس فعلی نیز آمده است: زیرا که شریران منقطع میشوند و اما متوکلان به خداوند، وارث زمین خواهند شد. (کتاب مقدس، عهد عتیق، زبور داود، مزمور 37، جمله 9 و 10) صالحان وارث زمین خواهند بود ... . (همان: جمله 29)
در قرآن کریم آمده است: وَعَدَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنکُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِی الْأَرْضِ کَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَیُمَکِّنَنَّ لَهُمْ دِینَهُمُ الَّذِی ارْتَضَى لَهُمْ وَلَیُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهمْ أَمْناً یَعْبُدُونَنی لاَ یُشْرِکُونَ بی شَیْئاً. (نور / 55) خدا به کسانى از شما که ایمان آورده و [کارهاى] شایسته انجام دادهاند، وعده داده است که قطعاً آنان را در زمین جانشین خواهد کرد؛ همانگونه که کسانى را که پیش از آنان بودند، جانشین کرد و مسلّماً، دینشان را که براى آنان پسندیده است، به نفعشان مستقر خواهد کرد؛ و البته بعد از ترسشان، (وضعیت) آنان را به آرامش مبدّل مىکند؛ در حالى که مرا مىپرستند [و] هیچچیز را شریک من نخواهند ساخت.
از امام صادق(ع) حکایت شده است که در مورد آیه فرمود: «نزلت فی القائم و اصحابه». (مفید، 1413: 247؛ مجلسی، 1385: 51 / 58) این آیه در مورد امام عصر(عج) و یاران او آمده است؛ البته مقصود از نزول در اینگونه احادیث، همان تفسیر است؛ نه شأن نزول اصطلاحی آیه. از اهل سنت، ابنکثیر در ذیل آیه با ذکر روایتی که تعداد سرپرستان امت را دوازده نفر معرفی میکند، مهدی موعود را یکی از این خلفای عادل معرفی میکند که جهان را از عدل پر خواهد کرد. (ابنکثیر، 2000: 2 / 615)
روشن است که این وعده الهی که در کتابهای آسمانی پیشین و قرآن آمده است و نیز وعده الهی در مورد جانشینی مؤمنان نیکوکار بر همه زمین و حصول امنیت کامل، هنوز تحقق نیافته است و بر اساس روایات تنها در زمان امام عصر(عج) تحقق مییابد.
- ۱.۸k
- ۲۶ اسفند ۱۴۰۰
دیدگاه ها (۰)
در حال بارگزاری
خطا در دریافت مطلب های مرتبط