سکسیزم مخفی در زبان

📝 " سکسیزم مخفی در زبان "

⚠ ️ چند شب پیش رفته بودیم میهمانی. طبق معمول، به لحظات سخت و جانکاه و گفت‌وشنود حرف‌های صد من یک‌غاز رسیدیم. خانم صاحب‌خانه بادی در غبغب انداخت و با غروری مثال‌زدنی گفت:《مادرم بعد از فوت آقام واقعا "مثل یه مرد" ما بچه‌ها رو بزرگ کرد.》 عبارت "مثل یک مرد" به‌سان پتکی سهمگین بر سرم فرود آمد و مرا به فکر واداشت.

⚠ ️ چرا یک زن وقتی می‌خواهد از رشادت، بزرگواری و ایستادگی صحبت کند، مثالش را از واژه‌ی "مرد" می‌آورد؟
یعنی یک زن نمی‌تواند این ویژگی‌ها را داشته باشد؟!
یک آقا وقتی بخواهد از یک آقای دیگر تمجید کند و به او بگوید که چقدر بامعرفت است، این جمله را بر زبان می‌آورد: 《خیلی مردی.》
اما تابه‌حال کدام خانم به خانم دیگری من‌باب تعریف گفته "خیلی زنی" ؟؟!!
مرد بودن ارزش است؟
اگر ارزش نیست پس چرا به زنی که مستقل و روی پای خویش و به اتکای زحمات خودش زندگی می‌کند می‌گوییم: 《مردیه واسه خودش》 یا چرا معادل مروت می‌شود "رادمردی" و "جوانمردی" یا چرا بعضی‌ از مرد‌ها با خشم و عتاب این جمله را بر زبان می‌آورند: 《از زن کمترم اگر فلان کار رو انجام ندم》

⚠ ️ چند ضرب‌المثل را با هم مرور کنیم:
- زن و اژدها، هر دو در خاک بِه.
- مثل حموم زنونه است...
- چه مردی بود که از زنی کم بود؟
- زن پارسا در جهان نادر است.
- مکر زن ابلیس دید و بر زمین بینی کشید.
- زن ناقص‌العقل است.
- اسب و زن و شمشیر وفادار که دید؟

⚠ ️ این عبارات به گوش‌تان آشنا نیست؟
- عیال
- منزل
- مادر بچه‌ها
- ضعیفه
- جنس دوم
- پیر دختر
- ترشیده
و...

هیچ‌کدام از این‌ها معادلی در استفاده برای مردان ندارد.

⚠ ️ به تبعیض جنسیتی در زبان دقت کنید. چرا ادبیات عامه‌ی ما این‌ پیام را انتقال می‌دهد که "زن" ضعیف است و "مرد" جنس برتر؟
از کنار این کلمات ساده نگذرید. در گذار سال‌ها، از بس که می‌شنویم و می‌خوانیم و می‌گوییم، در عمق ذهن و ضمیرمان ته‌نشین شده و سنگ‌بنای افکارمان را نهاده است.

👤 رضا مقصودی

‎‌‌‌‌‎‌‌