گمرک: واردات اسکناس ارز قاچاق نیست

گمرک: واردات اسکناس ارز قاچاق نیست

طی چند ماهی که از التهاب بازار ارز سپری شده، بانک مرکزی طرح‌های مختلفی برای کنترل وضع موجود اجرا کرده، اما هیچکدام از آن‌ها نسخه شفابخشی برای بازار پرالتهاب ارز نبوده و هر روز به تعداد دلال‌هایی که در حوالی میدان فردوسی قدم می‌زنند اضافه می‌شود. اما سؤال اینجاست که این دلال‌ها، ارز را از کجا می‌آورند؟ ما به دنبال پاسخ این سؤال سری به میدان فردوسی زده‌ایم.

افزایش جمعیت دلال‌ها

افزایش عبور و مرور در ضلع شرقی میدان فردوسی اولین نکته‌ای است که توجه هر رهگذری را جلب می‌کند و عده‌ای با تعجب به گروه‌های چند نفره‌ای که در پیاده‌رو جمع شده‌اند و هرکدام یک ماشین حساب و دستگاه کارتخوان در دست دارند نگاه می‌کنند. اینجا از کمبود دلار خبری نیست؛ هرچقدر بخواهید می‌فروشند و هرچقدر داشته باشید می‌خرند.

در میان فروشندگان دلار و یورو افرادی به چشم می‌خورند که تیپ و ظاهر متفاوتی دارند و در اولین دیالوگی که بین آن‌ها و مشتری برقرار می‌شود تازه کار بودنشان آشکار می‌شود. خیلی از فروشندگان دلار و یورو همان کسانی هستند که از چند ماه قبل دلار را به قیمت نسبتاً ارزانی خریده‌اند و حالا می‌خواهند به قیمت دو برابر و حتی بیشتر بفروشند اما با قواعد خرید و فروش ارز بیگانه‌اند و بعضاً به مشتریانی که قصد خرید دارند می‌گویند: «چند می‌خری؟!»

بین برخی از فروشندگان افرادی هم هستند که سرمایه اولیه‌شان طی 6 ماه اخیر سه برابر شده و به این آسانی حوالی میدان فردوسی را ترک نمی‌کنند.

تا چند ماه قبل و قبل از آشفتگی بازار ارز، نوسان هر دلار بین 20 تا 30 تومان بود، اما حالا برخی فروشندگان به حدی از افزایش تدریجی قیمت دلار منتفع شده‌اند که تخفیف قابل توجهی به مشتریان می‌دهند. فرهاد، یکی از دلال‌های قدیمی راسته میدان فردوسی می‌گوید: «تا حدود یکسال قبل تعداد فروشندگان ارز که در این محدوده کاسبی می‌کردند به زحمت به 20 نفر می‌رسید، اما این روزها به بیش از 200 نفر رسیده و بسیاری از مردم عادی به جمع ما اضافه شده‌اند. برخی از آن‌ها تخفیف‌های عجیب و غریبی به مشتری می‌دهند و باعث هرج و مرج در بازار شده‌ان!»

دلارهایی که از داخل تامین می‌شوند

جمعیت فروشندگان یا دلال‌های ارز از ضلع شرقی میدان فردوسی به پاساژ جهانی در ابتدای خیابان فردوسی رسیده و خیلی‌ها برای خرید دلار به کوچه گل‌پرور در همین حوالی مراجعه می‌کنند. کوچه‌ای که تا چند ماه قبل محل رفت و آمد تولیدکنندگان کیف و کفش چرم بود، این روزها در قرق فروشندگان دلار است و دلال‌های دانه‌درشت، همین کوچه را پاتوق کرده‌اند.

شیوه کارشان این گونه است که معمولاً مثل پدرخوانده‌ها داخل ماشین می‌نشینند و دلارها را به طور قطره‌چکانی به دلال‌های خرده‌پا تزریق می‌کنند. در حقیقت در حوالی میدان فردوسی، دلالانی حضور دارند که برای دلالانی بزرگ‌تر کار می‌کنند و پورسانت می‌گیرند. در روزهایی که قیمت دلار با افت و خیز بیشتری همراه می‌شود و تب خرید ارز بالا می‌رود، رقابت بین دلال‌های دانه‌درشت و غریبه‌هایی که به تازگی شغل دلالی ارز را پیشه کرده‌اند بالا می‌گیرد و هر دو طرف تلاش می‌کنند خریداران دلار را به سوی خود بکشانند. تعداد این افراد از وقتی که اعلام شد خرید و فروش تا سقف 10 هزار دلار جرم نیست بیشتر شده است.

یکی دیگر از فروشندگان دلار در میدان فردوسی که دوست ندارد اسم و رسمش را بیان کند، می‌گوید: «هر روز حوالی ساعت 2 بعد از ظهر عده‌ای غریبه با ظاهری متفاوت در این حوالی آفتابی می‌شوند و کارشان تزریق دلار به بازار است. قیمت دلار را هم آن‌ها تعیین می‌کنند و کسی خبر ندارد این افراد از سوی چه کسانی می‌آیند و این حجم دلار را از کجا می‌آورند.»

تقریباً هیچ یک از صرافان و دلالان میدان فردوسی خبر ندارند یا نمی‌گویند که این افراد از کجا می‌آیند. برخی می‌گویند آن‌ها همان صرافانی هستند که در سامانه نیما ارز را می‌خرند و به بازار تزریق می‌کنند، البته این صرافی‌ها هم طبق قانون حداکثر می‌توانند 10درصد از ارز خریداری شده از نیما را به داخل کشور وارد کنند؛ یعنی این پول باید بیشتر خرج حواله‌های وارداتی شود. برخی هم می‌گویند که آن‌ها کسانی هستند که مستقیم با بانک مرکزی در ارتباط‌اند.

دلارهایی که از کشورهای همسایه می‌آید

خرید و فروش دلار به یک شغل کم دردسر و سودآور تبدیل شده و جوانان کشورهای همسایه را هم برای به جیب زدن سودهای هنگفت به صرافت حضور در این بازار انداخته است. تعدادی از اهالی سلیمانیه عراق، دلارهایی را که به طور قاچاق وارد ایران کرده‌اند در میدان فردوسی به ریال تبدیل می‌کنند و در بازگشت، با خرید دینار ارزش پول خود را بالا می‌برند. عده‌ای دیگر هم بعد از فروختن دلارهای قاچاق در میدان فردوسی راه دیگری را در پیش می‌گی