تاریخ کوتاه ایران و جهان-815 (ویرایش 2) سومین جنگ عرب‌ - روم

تاریخ کوتاه ایران و جهان-815 (ویرایش 2) سومین جنگ «عرب‌های مدینه» با «امپراتوری روم خاوری» : جنگ بصرا
____________________________________
در ماه می سال 634 ز. {زادروزی}(میلادی) ، «ابوبکر» (1) ، فرمانروای (خلیفهء) عرب‌ها (2) ؛ که بر آن بود (قصد داشت) شهر «بصرا» (3) ، پایتخت استان «عربیا» از «امپراتوری روم خاوری» {یا بیزانس} (4) را به زیر فرمان خود در بیاورد ؛ به هریک از سپهبدان حود بنامهای «عمرو ابن عاص» (5) ، «ابو عبیده جراح» (6) ، «شرحبیل بن حسنه» (7) ، و «یزید ابن ابوسفیان» (8) یک سپاه داد ، و آنها را برای کمک رساندن به «خالد ابن ولید» (9) ، به استان «عربیا» از «امپراتوری روم خاوری» ، فرستاد (10).

پس از اینکه «ابو عبیده جراح» ، «شرحبیل بن حسنه» و «یزید ابن ابوسفیان» ، در روزهای آغازین ماه ژوئن ، با تازاندن سپاه‌های خود ، پیرامونهء (حومهء) خاوری شهر «درعا» ، در 40 کیلومتری باختر شهر «بصرا» را به زیر فرمان خود درآوردند (10) ؛ به خواست «خالد ابن ولید» ، «شرحبیل بن حسنه» با سپاه 4000 تنه‌اش ، به شهر «بصرا» لشگرکشی کرد ؛ ولی سپاه روم ، با دیدن این سپاه عرب‌ها ، به درون شهر پس‌نشینی (عقب‌نشینی) کردند ؛ و پایابراین (بنابراین) ، سپاه «شرحبیل بن حسنه» ، شهر را پیرابندی (محاصره) کردند (10).

تا دو روز ، رویدادی پیش نیامد ؛ ولی در آغاز روز سوم ، سپاه روم ، از دروازه‌های شهر بیرون آمدند و هر دو سپاه ، آرایش جنگی به خود گرفتند ؛ ولی عرب‌ها همچون همیشه ، پیش از آغاز جنگ ، آن پیشنهاد سه بخشی نامی (مشهور) خود را با رومی‌ها درمیان گذاشتند که از میان «مسلمان شدن» ، «جنگیدن» و یا «باج (جزیه) دادن» ، یکی را برگزینند . رومی‌ها ، از میان این سه گزینه ، «جنگیدن» را برگزیدند ؛ و تا پیش از نیمروز (ظهر) ، جنگ آغاز شد (10).

برای دو شصته (ساعت) ، جنگ میان دو سپاه ، برابرانه پیش میرفت ؛ ولی درست کمی پس از نیمروز (ظهر) ، رومی‌ها برتری های رزمی خود را نشان دادند ؛ و روند پیرابندی (محاصره) کردن سپاه عرب‌ها را پیش بردند ؛ ولی رومی‌ها با دیدن سپاه «خالد ابن ولید» ، که داشت از دور به میدان جنگ نزدیک می شد ، هراسناک شدند و به درون شهر ، پس‌نشینی (عقب‌نشینی) کردند (10).

پگاه روز سپسین (بعدی) ، سپاه روم ، با چیره شدن بر هراس خود ، و همچنین برای ندادن فرصت آسودن (استراحت) ، به سپاه تازه از راه رسیدهء «خالد ابن ولید» ، دوباره از دروازه‌های شهر بیرون آمدند و دو سپاه ، آرایش جنگی به خود گرفتند (10) . «خالد ابن ولید» در بخش میانی سپاه عرب ، جای گرفت ، و فرماندهی دو بال چپ و راست خود را ، به «رافی ابن عمیر» و «ضرار ابن أزور» (11) سپرد .

پیش از آغاز جنگ ، عرب‌ها پیشنهاد جنگ تن به تن میان دو رزمندهء برتر از دو سپاه را دادند ، و رومیان پذیرفتند . از سپاه عرب‌ها ، «عبدارحمان ابن ابوبکر» ، پسر «ابوبکر» ؛ به میدان آمد و توانست رزمندهء برتر رومی را شکست دهد و او را به گریختن وادار کند . در این هنگام ، «خالد ابن ولید» بیدرنگ (بلافاصله) تازش خود را آغاز کرد ، و سپاه روم ، بناچار به درون شهر پس‌نشینی (عقب‌نشینی) کرد ؛ و سپاهیان عرب هم ، شهر را پیرابندی (محاصره) کردند ؛ جوریکه پس از چندی ، فرمانده رومی ، که از رسیدن سپاه کمکی ، ناامید شده بود ، خود و سپاهش را به «خالد ابن ولید» ، واسپرد (تسلیم کرد).

هراکلیوس ، امپراتور «امپراتوری روم خاوری» ، با عرب‌ها همپیمان شده بود ، تا «شاهنشاهی ایران ساسانی» را نابود کند ؛ برای آشنائی بیشتر با این پیمان شوم میان هراکلیوس و عرب‌ها ، فرسته‌ء (پست) زیر را بخوانید:
https://m.wisgoon.com/pin/31066662


(1) https://en.wikipedia.org/wiki/Abu_Bakr
(2) https://en.wikipedia.org/wiki/Rashidun_Caliphate
(3) https://en.wikipedia.org/wiki/Bosra
(4) https://en.wikipedia.org/wiki/Byzantine_Empire
(5) https://en.wikipedia.org/wiki/Amr_ibn_al-As
(6) https://en.wikipedia.org/wiki/Abu_Ubaidah_ibn_al-Jarrah
(7) https://en.wikipedia.org/wiki/Shurahbil_ibn_Hasana
(8) https://en.wikipedia.org/wiki/Yazid_ibn_Abi_Sufyan
(9) https://en.wikipedia.org/wiki/Khalid_ibn_al-Walid
(10) https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Bosra
(11) https://en.wikipedia.org/wiki/Dhiraar_bin_Al-Azwar