تاریخ کوتاه ایران و جهان – 1180

تاریخ کوتاه ایران و جهان – 1180
_____________________
در 11 ماه ژوئن سال 786 ز. {زادروزی} (میلادی) ، «حسین ابن علی العابد» (1) ، که به خونخواهی دائی‌اش ، «نفس زکیه» (2) ، خیزش کرده بود ، به دستور «هادی» (3) ، چهارمین فرمانروای (خلیفهء) «عباسیان» (4) ، سرکوب گردید ؛ و در روند جنگی که پیش آمد ، خود «حسین ابن علی العابد» ، و صد تن از یارانش ، کشته شدند ؛ و دویست تن از بندیان (اسیران) این جنگ نیز ، پس از چند روز ، به دستور «هادی» نابود (اعدام) شدند (5) . در گسترده‌گوئی (توضیح) بیشتر این رویداد ، باید گفت:

پس از اینکه در 24 ماه جولای سال 785 زادروزی (میلادی) ، «مهدی» (6) ، فرمانروای (خلیفهء) سوم «عباسیان» ، درگذشت ؛ «حسین ابن علی العابد» ، خواهرزادهء «نفس زکیه» ، در پیرامون (حدود) 16 ماه «می» سال 786 زادروزی (میلادی) ، که برابر بود با بیست و سومین سالگرد کشته شدن دائی‌اش ، بهمراه گروهی از «علی‌گرایان (شیعیان) حسنی» (7) ، برپد (علیه) «عباسیان» ، خیزشی جنگ‌افزارمند (مسلحانه) را در شهر «مدینه» برپا کرد ؛ به این امید که ناتوانی «هادی» 20 ساله در فرمانروائی ، به پیروزیش کمک کند (5).

«حسین ابن علی العابد» ، که میخواست راهبری (کنترل) «مدینه» را بدست خود بگیرد ، جامه‌ای سپیدرنگ به تن کرد ، و دستاری سپیدرنگ را نیز به سر بست ؛ و در «نیایشگاه پیامبر» (مسجد النبی) (8) ، به بالای سکو (منبر) رفت و از مردم مدینه ، خواست که یاری‌اش کنند . همهء باشندگان (حاضرین) در نیایشگاه (مسجد) ، با شنیدن سخنرانی «حسین ابن علی العابد» ، پذیرفتند که در این خیزش ، به او یاری برسانند ؛ ولی با تازش نیروهای عباسی ، مردم گریختند و نیروهای «حسین ابن علی العابد» ، پیرابندی (محاصره) شدند ؛ ولی با اینچگونی (با اینحال) ، حسین و 300 تن از یارانش ، گریختند و خود را به شهر «مکه» رساندند ؛ و در دره‌ای بنام «فخ» ، جایداشته در 4 کیلومتری فراز (شمال) «کعبه» ، سنگر گرفتند (5).

«هادی» ، فرمانروای (خلیفهء) چهارم «عباسیان» ، با شنیدن گزارش (خبر) این رویدادها ؛ٌ در 11 ماه ژوئن سال 786 زادروزی (میلادی) ، به یکی از فرماندهانش ، بنام «محمد ابن سلیمان ابن علی» (9) دستور داد ، تا با یک گردان دارای 300 سواره‌رزمنده و شماری پیاده‌رزمنده ، به درهء «فخ» بتازد ، و «حسین ابن علی العابد» و 300 یارش را سرکوب کند ؛ و همانجور که در آغاز این نوشتاره (مقاله) گفته شد ، خود «حسین ابن علی العابد» و 100 تن از یارانش ، در روند «جنگ فخ» (5) کشته شدند ؛ و دیگر یاران او ، که شمار آنها به 200 تن میرسید نیز ، پس از چند روز ، بدستور «هادی» نابود (اعدام) شدند ؛ ولی دو برادر «محمد نفس زکیه» ، که «ادریس ابن عبدالله» (10) و «یحیی ابن عبدالله» (11) نام داشتند ، بهمراه چند تن از یاران «حسین ابن علی العابد» ، از چنگ عباسیان گریختند . «ادریس ابن عبدالله» (10) و یارانش به فراز باختر (شمال غربی) آفریقا گریختند (10) ؛ و «یحیی ابن عبدالله» (11) و یارانش به «دیلمان» ، که بخش کوهستانی استان گیلان است ، پناه بردند (11). در آینده ، به کنشگری‌های (فعالیتهای) سپسین (بعدی) این دو ، خواهم پرداخت.

یادآوری میشود که مادر «حسین ابن علی العابد» ، که خواهر «نفس زکیه» بود ، «زینب» نام داشت ؛ و پدر او کسی بنام «علی العابد» بود (5).

(1) https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Husayn_ibn_Ali_al-Abid
(2) https://en.wikipedia.org/wiki/Muhammad_al-Nafs_al-Zakiyya
(3) https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Hadi
(4) https://en.wikipedia.org/wiki/Abbasid_Caliphate
(5) https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Fakhkh
(6) https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Mahdi
(7) https://en.wikipedia.org/wiki/Hasanids
(8) https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Masjid_an-Nabawi
(9) https://en.wikipedia.org/wiki/Muhammad_ibn_Sulayman_ibn_Ali
(10) https://en.wikipedia.org/wiki/Idris_I_of_Morocco
(11) https://en.wikipedia.org/wiki/Yahya_ibn_Abdallah