«ذوالفقار» به فتح فا و کسر آن، اسم شمشیر رسول الله(صلی ال

«ذوالفقار» به فتح فا و کسر آن، اسم شمشیر رسول الله(صلی الله علیه وآله) است.‏ در وجه تسمیه این شمشیر گفته‏ اند: پشت آن خارهای پست و بلندی مانند ستون فقرات آدمی داشته است.

ماجرای ذوالفقار، از یکی از جنگ های صدر اسلام نشأت می گیرد. جنگ احد یکی از سخت ترین جنگ های صدر اسلام است. در این جنگ خطرناک، آن که بیش از همه فداکاری می‏ کرد و هر حمله‏ ای که از جانب دشمن به پیغمبر می‏ شد دفع می ‏نمود، علی ابن ابی طالب (علیه السلام) بود.

علی (علیه السلام) با کمال رشادت می‏ جنگید، تا اینکه شمشیرش شکست، پیغمبر (صلی الله علیه وآله) شمشیر خود را که موسوم به «ذو الفقار» بود، به امام علی(علیه السلام) داد. سرانجام پیغمبر (صلی الله علیه وآله) در جایی سنگر گرفت، و امام علی (علیه السلام) هم چنان از او دفاع می ‏کرد، تا آنکه طبق نقل بعضی از مورخان بیش از شصت زخم به سر، صورت و بدن او وارد آمد، و در همین موقع بود که پیک وحی به پیامبر (علیه السلام)عرضه داشت: ای محمد! معنای مواسات همین است، پیغمبر فرمود: "علی (علیه السلام) از من است و من از او هستم” و جبرئیل افزود: و من هم از هر دو شما.

امام صادق (علیه السلام) در حدیثی می فرماید: "چون زمان قبض روح پیامبر رسید، علم و سلاح اش را به علی (علیه السلام) داد. در حدیث دیگر، امام صادق (علیه السلام) می فرماید: "نزد من، انگشتر و زره و شمشیر و پرچم رسول خدا است” و امام رضا (ع) دربارۀ ذوالفقار می فرماید:” ذوالفقار اکنون پیش من است”. در روایتی دیگر از امام صادق (علیه السلام) نقل شده است: « و شمشیر آن حضرت هنگام ظهور، همان شمشیر پیامبر «ذوالفقار» است».

بنابر روایات، ذوالفقار جزء وسایل مخصوصی است که از پیامبر(صلی الله علیه وآله) به دیگر امامان -به ترتیب- به ارث رسیده است و امروز این شمشیر پر برکت، در دست امام عصر (علیه السلام) است.