{معماری دوره ساسانی}

{معماری دوره ساسانی}





پلان کاخ سروستان
این ستون ها همراه با ستون های تنهایی که در گوشه ها زده بودند از قرار معلوم قرنیزها را نگه می داشتندیا چنین می نماید که حامل قرنیزها بوده اند  فضای میانی این طاق ها را مثل ایوان کرخه با استفاده از طاق های ضربی متقاطع پوشانده بودند. این طاق ها را با طاقچه های متعدد و طاق های متقاطعی که دیوارها را جدا می کردند در آن زمان گچکاری و رنگ آمیزی شده بود می بایست جالب و دلباز بوده باشد. مصالحی که در ساختمان سروستان به کار رفته است، همانند مصالح کاخ فیروزآباد، لاشه سنگ و ملاط سنگ گچ است، اما در کاخ سروستان برای ساختمان گنبد بالای طاقبندی یا گردنی تبدیل چهار ظلعی به چند پهلو و دایره از آجر پخته پهن استفاده شده است. طاقبندی دو اتاق مستطیل بزرگ در اظلاع شمال و جنوبی ساختمان شیوه ساختمان سازی کاملا" تازه ای را باز می نمایاند. در اینجا طاق های قوس به جای اینکه مستقیما" بر شانه ی دیوار باشند بر دوش رشته ای از جرزها مستطیل قرار گرفته اند و طاق هایی که میان گنبدهای نیمه طاق بندی شده آمده اند بر روی آنها افکنده شده اند. بااینکه رشته ای از طاق های نهاده بر چهار ستون گوشه که معماران سروستان آن در اتاق چهار گوش کوچک جنوب غرب ایجاد کرده اند ارزشی ساختمانی ندارد از ارزش زیبا شناختی فراوانی برخوردار است. دیوارهای کاخ سروستان به کلفتی دیوارهای کاخ فیروز آباد نیستند و بسیاری از درهای بیرونی و پنجره ها که در منطقه تبدیل چند ظلعی به دایره گردنی گنبد ها کار گذاشته شده اند بنا را از امتیاز برخورداری از روشنایی هوا بهرمند کرده اند و احتمالا" کاخ فیروزآباد روی هم رفته از این کیفیت بی بهره بوده است. متاسفانه جدا از ستونهای تو کار نما و افریزهای دندانه دار در بخش درونی گردنی انتقال چند ظلعی به دایره گنبدها و مشخص کننده نیم گنبد های جرزی در اتاقهای مستطیل، سر رشته دیگری درباره ی چگونگی آرایش این کاخ نداریم.




{مجله کوردان مانا }