یا مَنْ هُوَ سَریعُ الْحِسابِ

یا مَنْ هُوَ سَریعُ الْحِسابِ

«یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلْتَنظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍ...»(1)
«ای کسانی که ایمان آورده‏اید از خدا پروا دارید و هر کسی باید بنگرد که برای فردا[ی خود] از پیش چه فرستاده است...»

چرا؟؟؟

زیرا سرورمان امیرالمومنین علی ابن ابیطالب علیه اسلام میفرمایند:
«کسی که به محاسبه خویشتن پردازد، سعادتمند می شود. »

وکسی که نفسش را محاسبه نکند:
«إِنَّ الَّذِینَ یَضِلُّونَ عَن سَبِیلِ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِیدٌ بِمَا نَسُوا یَوْمَ الْحِسَابِ»(2)
«آنانکه روز حساب را فراموش کرده‏ اند عذابی سخت‏ خواهند داشت »

و ما که مسلمان هستیم و خود را منتسب به ائمه اطهار میدانیم توجه داشته باشیم که مولا وسرورمان امام موسی الکاظم علیه اسلام میفرمایند:
«از ما نیست کسی که هر روز اعمال خود را محاسبه نکند تا اگر نیکی کرده از خدا بخواهد بیشتر نیکی کند و خدا را بر آن سپاس گوید و اگر بدی کرده از خدا آمرزش بخواهد و توبه نماید.»

و علمای بزرگ اسلام چهار دستور العمل را برای محاسبه نفس توصیه کرده اند:

1- مشارطه
یعنی، صبح انسان با خودش شرط کند که آن روز، وظایفش را به خوبی انجام دهد و از گناهان نیز بپرهیزد.

2- مراقبه
یعنی، در طول روز مراقب خود و اعمالش باشد تا از آنچه با خود عهد کرده تخطی نکند.

3- محاسبه
که در آخر شب، به حساب کارهای خود برسد؛ بررسی کند که چه مقدار به وظایف خویش عمل کرده و چه مقدار کوتاهی داشته است.

4- معاتبه
(برخی از علمای اخلاق این مرحله را برای محاسبه ذکر کرده‌اند.) یعنی، اگر انسان در محاسبه متوجه اشتباهاتی در رفتارش شد، خود را تنبیه کند تا لغزش هایش جبران شود؛ مثلا، خود را ملزم کند که روز بعد را روزه بگیرد یا مبلغی انفاق کند یا قدری قرآن تلاوت نماید یا کار خیر دیگری انجام دهد تا مافات جبران شود.

خداوندا
به همه ما توفیق محاسبه نفس را عنایت بفرما
آمین یا رب العالمین

اللهم عجل لویک الفرج
______________________________________________________
1- سوره حشر آیه 18
2- سوره ص آیه 26