قسمت نهم

قسمت نهم
____________
«مفسران برای این سوره نام های زیادی که بالغ بر «ده» نام می شود، ذکر کرده اند، که از همه معروف تر «برائت»، «توبة» و «فاضحه» است، و هر یک از این نام ها دلیل روشنی دارد.

نام «برائت» به این جهت برای این سوره گذارده شده که آغاز آن برائت و بیزاری خداوند از مشرکان پیمان شکن است.

نام «توبه» به این جهت است که در آغاز این سوره سخن از «توبه» فراوان به میان آمده .

نام «فاضحه» به جهت ان است که ایات مختلفی از آن موجب رسوایی و فضاحت منافقان و پرده برداری از روی اعمالشان بوده است».

تفسیر نمونه ج7 ص327

این سوره تنها سوره ای است که با «بسم الله» شروع نشده است.

چرا این سوره بسم الله ندارد؟

«پـاسخ این سوال را چگونگی شروع این سوره به ما می دهد، زیرا این سوره در واقع بااعلان جنگ به دشمنان پیمان شکن ، و اظهار برائت و بیزاری و پیش گرفتن یک روش محکم و سخت در مقابل آنان آغاز شده است ، و روشنگر خشم خداوند نسبت به این گروه است و با «بسم الله الرحمن الرحیم» که نشانه صلح و دوستی و محبت و بیان کننده صفت رحمانیت و رحیمیت خدا است ، تناسب ندارد.»

تفسیر نمونه ج7 ص327

الطبرسی عن علی علیه السلام: «لم تنزل بسم الله الرحمن الرحیم علی رأس سورة براءةلأن بسم الله لادمان و الرحمة و نزلت براءة لرفع الامان بالسیف»

طبرسی از علی علیه السلام روایت آورده که : از آنجا که بسم الله برای امان و رحمت است ولی سوره برائت برداشته شدن امان با شمشیر است، ابتدای این سوره بسم الله الرحمن الرحیم نازل نشده است.

متن و ترجمه البرهان فی تفسیر القرآن ج6 ص 116

گروهی نیز معتقدند چون این سوره در حقیقت دنباله سوره انفال است ، زیرا در سوره انفال پیرامون پیمانها سخن گفته شده ، و در این سوره پیرامون الغای پیمانهای پیمان شکنان بحث شده ، لذا بسم الله در میان این دو ذکر نشده است.

عن الصادق علیه السلام: «الانفالُ وَ البرائَةُ واحدٌ» سوره انفال و برائت یکی می باشند.

متن و ترجمه البرهان فی تفسیر القرآن ج6 ص 116

و هیچ مانعی ندارد که علت ترک «بسم الله» هر دو موضوع باشد، که به یکی درروایت نخست و به دیگری در روایت دوم اشاره شده است .

فضائل سوره توبه

روی عن النبی صلی الله علیه وآله وسلم انه قال: «من قرأ هذه السورة بعثه الله یوم القیامة بریئا من النفاق...»

از پیغمبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم روایت است که فرمود: هر کس این سوره را قرائت نماید خداوند او را در قیامت مبری از نفاق محشور فرماید.

متن وترجمه البرهان فی تفسیر القرآن ج6 ص 116

روی عن النبی صلی الله علیه وآله وسلم انه قال: من قرأ سورة الانفال و براءة فانا شفیع له و شاهد یوم القیامة انه بریء من النفاق و اعطی من الاجر بعدد کل منافق و منافقة فی دار الدنیا عشر حسنات و محی عنه عشر سیئات و رفع له عشر درجات و کان العرش و حملته یصلون علیه ایام حیاته فی الدنیا.

مستدرک الوسائل ج4 ص340

از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم نقل شده است: هر کس سوره های «انفال» و «توبه» را قرائت نماید من شفاعت کننده و گواهی دهنده برای او، در روز قیامت خواهم بود، مبنی بر اینکه او از نفاق به دور است و به تعداد همه مردان و زنان منافق در دنیا، به او ده حسنه داده می شود و ده گناه از او پاک می شود و ده درجه بالا برده می شود و عرش و حاملان آن در ایام زندگی او در دنیا بر او درود می فرستند

عن ابی عبدالله علیه السلام قال: من قرأ سورة الانفال و سورة براءة فی کل شهر لم یدخله نفاق ابداً و کان من شیعة امیرالمومنین علیه السلام.

امام صادق علیه السلام فرمود: هر کس سوره های مبارکه انفال و برائت را در هر ماه بخواند روح نفاق در او داخل نمی شود و از پیروان راستین علی علیه السلام خواهد بود.

متن وترجمه البرهان فی تفسیر القرآن ج6 ص2

عن ابی بصیر عن ابی عبدالله قال: سمعته یقول: من قرأ سورة براءة و الانفال فی کل شهر لم یدخله نفاق ابداً و کان من شیعة امیرالمومنین حقا و أکل یوم القیامة من موائد الجنة مع شیعته حتی یفرغ الناس من الحساب.

ابابصیر می گوید از امام صادق علیه السلام شنیدم که فرمود» هر کس سوره های مبارکه انفال و برائت را در هر ماه بخواند هرگز روح نفاق در وجود او وارد نخواهد شد و از پیروان حقیقی امیرمومنان علی علیه السلام خواهد بود و در روز رستاخیز از مائده های بهشتی همراه با شیعیان بهره می گیرد تا مردم از حساب خویش فارغ شوند.

متن وترجمه البرهان فی تفسیر القرآن ج6 ص2

عن جعفر الصادق علیه السلام: ان من قرأ هاتین السورتین فی کل شهر، لم ینافق ابدا و یشفع فی اهل الکبائر.

مستدرک الوسائل ج4 ص341

امام جعفر الصادق علیه السلام می فرماید: هر کس این دو سوره [انفال، توبه]را در هر ماه قرائت کند نفاق هرگز به او وارد نمی شود و در بین بزرگان شفاعت می شود.

آثار و