نظم نوین شرقی _ ادامه (روزنامه رسالت 29شهریور)

روزنامه رسالت آرشیو دو‌شنبه ۲۹‌شهریور ۱۴۰۰، شماره ۱۰۱۳۶ سیاسی
«رسالت» از ائتلاف چین، روسیه و ایران گزارش می دهد

* نظم نوین شرقی _ ادامه *

ایران از یک قدرت منطقه ای به قدرت فرامنطقه ای تبدیل شده است. هیچ یک از معادلات در منطقه غرب آسیا بدون ایران امکان پذیر نیست و استراتژیست ها و مقامات کشورهای منطقه در راهبردهای خود بدون شک به نقش ایران فکر می کنند و نمی توانند به راحتی از آن عبور کنند. اما در ماه های گذشته رویدادهایی اتفاق افتاد که نقش گفتمان ایران را بیش ازپیش واضح ساخت. آمریکا از سوریه عقب رانده شد و با بی آبرویی از افغانستان گریخت. کشورهایی که امنیت خود را به واشنگتن گره زده بودند بر سر دوراهی قرا گرفتند که دیگر نمی توانند همچون گذشته به امید مداخله غرب برای حفظ امنیت خود متکی باشند. اما ایران اسلامی با مقاومت چهار دهه ای بر روی استقلال و حق حاکمیت خود الگویی را پیش روی این کشورها قرار داد و از سوی دیگر قدرت خود را به رخ تمام جهان کشید. تلاش شیخ نشین ها برای نزدیک شدن به ایران از سفر الکاظمی، نخست وزیر عراق کاملا مشهود است. وی واسطه بین عربستان و ایران شده؛ چراکه سعودی ها پی بردند، دیگر نمی توانند با سرمایه گذاری بر روی آمریکا، ایران را در منطقه عقب برانند و برایش مشکل ایجاد کنند؛ بلکه باید به نقش منطقه ای ایران تن دردهند و روابطشان را بازتعریف کنند.

شاهکار دیپلماسی دولت جدید در تاجیکستان و با موافقت اعضا برای پیوستن دائمی ایران به پیمان شانگهای رقم خورد. موضوعی که در سه دولت قبل به شدت دنبال می شد ولی تا به امروز عملی نشده بود. ایران رسما سیاست نگاه به شرق و ارتباط با همسایگان را در اولویت سیاست خارجی قرار داده است. برجام و گفت وگو با کشورهای غربی در اولویت بعدی است و این امر موضوعی است که کشورهای اوراسیا به آن پی برده اند و با خوشامدگویی به ایران برای عضویت رسمی در شانگهای، این راهبرد را به رسمیت شناختند.

اما این تنها میوه سیاست خارجی مبتنی بر گفتمان عملگرای مقاومت نیست. اتحاد جدیدی در میان کشورهای ایران، روسیه و چین در حال شکل گیری است. اتحاد استراتژیک نظامی، امنیتی، اقتصادی و سیاسی که در دنیای جدید معادلات بسیاری را رقم خواهد زد. زمانی غرب نگران شکل گیری چنین اتحادی بود ولی با عملکرد خود و اقدامات خصمانه علیه سه کشور، عملا آن ها را بیشتر از گذشته به هم نزدیک کرد. مانورهای نظامی مشترک یکی از جلوه هایی است که پیام اتحاد استراتژیک را به جهان منعکس می کند. پیوند آن ها در شانگهای روابط اقتصادی و سیاسی را تقویت می کند. پیمان ۲۵ ساله ایران و چین که مورد موافقت دو کشور است و در حال اجراشدن و همچنین پیمان مشابه ۲۰ ساله که در دستور کار است، ارتباطات را منسجم تر و برای دهه های آینده تضمین خواهد کرد.

اتحاد روبه شکل گیری در بستری است که جهان در حال گذار از غرب به شرق است. آینده جهان در شرق و آسیا قرار دارد و ایران به درستی معادله قدرت را درک کرده است. ایران به عنوان جزیره ثبات در منطقه غرب آسیا موردپذیرش قدرت های اوراسیا قرارگرفته تا نقش مهمی در تجارت و اقتصاد منطقه بازی کند. جایگاه تثبیت شده ایران در معادلات منطقه ای و جهانی، درهای جدیدی را برای نقش آفرینی بیشتر در تمامی عرصه ها فراهم می کند. نه تنها در عرصه های اقتصادی، امنیتی و نظامی بلکه در فرهنگ و هنر نیز ایران گنجینه غنی برای ارائه در الگوریتم جدید قدرت در جهان دارد و باید از چنین فرصتی با اتحاد و انسجام داخلی به بهترین نحو استفاده کرد.