شاعران و نویسندگان کرد

شاعران و نویسندگان کرد
شاعران و نویسندگان کُرد

از قرن 3 تا 19 میلادی

1. مانی(276-216)
آثار: ارژنگ که از قدیمیترین آثار به زبان کردی است.
شاهپوکان
1. نوشیروان نوشیروان(قرن چهارم)؛ که به شیطان بغداد معروف بوده است.
2. باسام کردی(قرن نهم)؛ اشعار وی به زبان کردی، لهجه گورانی می باشد.
3. بهلول ماهی(قرن دهم)؛ وی اهل همدان بوده است.
4. پیر شاریار: مردم او را بسیار دوست داشتندو اشعارش سینه به سینه تا به امروز نقل شده است.
5. گیلانی (قرن دهم)؛ او از شاگردان پیر شاریار و به پیر شاریار دوم نیز مشهور بوده است.
6. بابا قیصر هورامی(قرن دهم)
7. بابا سرنج کلاتی( " ")
8. بابا گرچک هورامی ( " ")
9. دایه ته وریزی هورامی( " ")؛ اولین زن کرد شاعر.
10. فاطمه خانم
11. جلاله خانم هر سه نفر در زمان حکومت دیلمیان و در قرن دهم، می‌زیسته‌اند
12. شاخه‌وه‌شین
13. خاتون مه‌یزرد
14. دایه خزان
15. بابا بزرگ
16. قاضی نبی
17. احمد جاف
18. کاله ریدا؛ 6 نفر فوق در قرن یازدهم و در زمان حکمرانی عیاران می‌زیسته‌اند و این سلسله به فرهنگ و ادب کردی اهمیت زیادی می‌دادند
19. علی ترموکی، قرن یازدهم؛ اولین کردی است که دستور زبان کردی را به لهجه کرمانحی نوشته است. هم اکنون این گرامر در دانشگاه روسیه موجود می باشد.
20. ابن وحشیه، قرن یازدهم. مهمترین کتاب او «درخشا ئاوی» نام دارد.
21. علی حریری: که قبلاً درباره وی مطلب نوشته شده است.
22. شیخ عدی : وی اهل حکاری، از بانیان مکتب ایزدی و شخصیت اول ایزدیان می‌باشد. 2 اثر ادبی دارد به نامهای جلوه و مصحف رش(سیاه). فلسفه او به زرتشتی نزدیک است. مصحف رش او برای ایزدیان کتاب مقدس می‌باشد.
23. محمود ابن آدم؛ قرن یازدهم. اشعاری به فارسی و کردی دارد.
24. مولانا خالد؛ قرن سیزدهم. اهل سلیمانیه بوده و در شام وفات کرده است. قصیده هایی به زبانهای کردی و فارسی دارد.
25. شیخ عیسی برزنجی؛ وی اهل سنندج بوده و در قرن چهاردهم می زیسته است.
26. پریشان دینوری؛ قرن چهاردهم. به زبان کردی، لهجه‌های هورامی، گورانی و لکی شعر سروده است.
27. ملای جزیری؛ قرن دوازده یا پانزدهم.
28. فقیه طیران؛ قرن دوازدهم.
29. ملای پریشان؛ قرن چهاردهم. به لهجه هورامی شعر سروده است.
30. ملای باته‌ای؛ قرن پانزدهم.
31. نرگس خانم.
32. سمان خانم. این چهار نفر در زمان اردلانی‌ها می‌زیسته‌اند.
33. ولدخان گوران. اردلانی‌ها به زبان و ادبیات کردی بهای ویژه‌ای می‌دادند.
34. ملا ابوبکر مصنف.
35. شیخ رمضان؛ قرن شانزدهم. اهل جزیر بوتان بوده است.
36. شرف‌خان بدلیسی؛ قرن شانزدهم. اولین مورخ کرد و اهل بدلیس بوده و کتاب مشهور وی به نام شرفنامه به زبان کردی در خصوص تاریخ کردستان است.
37. سلیم سلیمان؛ قرن شانزدهم. شاعر و خواننده بوده و داستان یوسف و زلیخا را به زبان کردی نگاسته است.
38. رضاخان؛ قرن هفدهم.
39. علی ترموخی؛ " ". دستور زبان کردی- عربی را نگاشته است.
40. محمد کاندولایی؛ " ". به لهجه های گورانی، هورامی و لکی آثار او در دست است.
41. ابن الحج؛ قرن هفدهم. صاحب اثر «مهدی نامه»
42. احمد خانی؛ " " . قبلاً معرفی شده است.
43. مصطفی بصرانی؛ "". به لهجه هورامی شعر سروده است.
44. شرف خان؛ " " . قبلاً معرفی شده است.
45. اسماعیل بایزیدی؛ قرن هفدهم. قبلاً معرفی شده است.
46. سیاهپوش؛ قبلاً معرفی شده است.
47. آقا بیداری(آقایوک).
48. محمدقلی کوندالایی؛ آخر قرن هفدهم. به لهجه هورامی اشعاری دارد.
49. مکی؛ نام او در اشعار سیاهپوش آمده است.
50. شیخ بابشیر.
51. معروف نودهی.
52. ملا یحیا میسوری؛ وی فرهنگ کردی-عربی دارد.
53. ملا خلیل سرتی.
54. ملا یونس ارقتینی. او به علی ترموخی اجازه نامه ماموستایی داده است.
55. ملای ارواسی. کتابی در خصوص بیماری ها و نحوه درمان آنها نگاشته است.
56. شیخ عبدالقادر گیلانی؛ گویا اهل مردین بوده است.
57. گانجی؛ اهل بدلیس.
58. محمد زنگان گامناکی کرکوکی؛ قرن هجدهم. آثار او با لهجه گورانی-هورامی و لکی است.
59. هانا قبادی؛ آثار او با لهجه گورانی-هورامی و لکی است.
60.