بسم الله الرحمن الرحيم

بسم الله الرحمن الرحيم
پاسخ قسمت اول:
پیش از هر سخن، دقت نماییم که امیرالمؤمنین علیه السلام، به خاطر این اقدام مصداق آیه قرار نگرفتند، بلکه این آیه پس از اقدام ایشان و در شأن ایشان نازل شد.
پیام آیه، معرفی مصادیق ولایت حق می‌باشد، تا کسی بر ولایت باطل گردن ننهد. می‌فرماید: ولیّ شما خداوند است و رسولش صلوات الله علیه و آله است و آن مؤمنی که چنین نمود. یعنی شدت معرفت و اخلاص در این عمل در حدی بود که خداوند متعال، آن را یکی از نشانه‌های مصداق ولیّ الله قرار داد و پیامبر اکرم صلوات الله علیه و آله نیز به تواتر تصریح نمودند که مقصود، تأویل و مصداق آیه، امیرالمؤمنین علیه السلام می‌باشند، تا دیگران گمان به دیگری نبرند و یا مدعی نشوند. لذا در خطبه غدیر خم نیز به این آیه استناد می‌فرمایند و تأکید می‌نمایند که در حق ایشان نازل شده است:
إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ - سرپرست و ولیّ شما، تنها خداست و پیامبر او و آنها که ایمان آورده‌اند؛ همانها که نماز را برپا می‌دارند، و در حال رکوع، زکات می‌دهند.(سوره مائده آیه 55)
نکات: اما در پاسخ این که چرا سر نماز و در حال رکوع چنین نمودند؟ از آنجا که فعل انسان حکیم، حکمت‌های فراوانی دارد، فقط به چند نکته اشاره می‌شود:
الف) - از حکمت‌هایش این است که ما یاد بگیریم هیچ گاه اصول را در پای فروع قربانی ننماییم و بیاموزیم که رفع مشکل از دیگران و رسیدگی به مسکین و نیازمند، از نماز مستحبی اولی‌تر می‌باشد و گاه حتی شکستن نماز واجب نیز جایز می‌شود اگر چه برای حفظ مال باشد؛ هر چند که ایشان نماز را نشکستند. ایشان فقط دست خود را دراز کردند تا سائل انگشتر را در بیاورد، و حال آن که می‌دانیم نماز مستحبی - نوافل- در حال حرکت و حتی غیر جهت قبله در صورت ضرورت نیز اشکال ندارد، چه رسد به حرکت دست، آن هم در راه خدا و اجرای فرمان خدا و قربة الی الله - و شکستن نماز واجب نیز در شرایطی برای پرداخت حقوق دیگران، جایز است.
ب) - در آیه تصریح نمود که ایشان زکات پرداخت نمودند، در حالی که می‌توانست بفرماید: صدقه دادند، انفاق کردند، کار خیر انجام دادند واگر چه می‌دانیم زکات یک واژه‌ عام است و مصادیق گوناگونی دارد، چنان که زکات فطریه و حتی زکات علم نیز داریم و صدقه و انفاق را نیز شامل می‌گردد؛ اما مهم این است که بدانیم زکات پرداخت بخشی از دارایی می‌باشد که گاه واجب است؛ پس اگر در حال عبادتی مستحبی، انجام واجبی لازم شد، آن واجب اولویت دارد. (ادامه دارد...)