تاریخ کوتاه ایران و جهان-420 (ویرایش 2)

تاریخ کوتاه ایران و جهان-420 (ویرایش 2)
_________________________________________
در سال 238 ز. {زادروزی}(میلادی) ، در «امپراتوری روم» آشفتگی سودآورشی (بحران اقتصادی) پدید آمد (1)(2). لشگرکشی های فراوان ، برای کشورگشائی ، بیشتر اندوخته های پولی «امپراتوری روم» را از میان برده بود . این آشفتگی سودآورشی ، چرائی (دلیل) آن شده بود که حتی کاشت و برداشت کارآوردهای (محصولات) کشاورزی ، نتواند در گاه درخور (زمان مناسب) انجام گیرد . تهیدستی (فقر) فراگیر شد و بار سنگین «همایه رس» (مالیات) ، بر دوش مردم کوچه و بازار افتاد . رفته رفته (بتدریج) ، انجام دادن بایدیکارها (وظایف) ، برای فرپیشه داران (مقامات) شهرها ، بسیار دشوار شده بود ، جوریکه بسیاری از این فرپیشه داران (مقامات) کوشش میکردند که خود را از زیر بار سنگین بایدیکارها (وظایف) ، رها سازند . گردآوری «همایه رس ها» (مالیات ها) ، بسیار دشوار و حتی نشدنی (غیر ممکن) شده بود . فرکناد (دولت) هر ازچند گاهی ، از اندازهء زر (طلا) و سیم (نقرهء) فلزپول ها (سکه ها) می کاست . پایابراین مردم شانزده شهر بزرگ اروپای باختری ، به روستاها کوچ کردند و به دادوستد پایاپای روی آوردند و کم و بیش (تقریبا) بازرگانی و سازند (صنعت) از میان رفت . رم ، ناپل ، میلان ، پادوآ ، ورونا ، لندن ، لیون ، کاپوا ، بنه وتو ، پوته اولی ، سیراکیوز ، استیا ، تری یر ، نیم ، ناربن ، کارتاژنو ، شانزده شهر بزرگی بودند که مردم آن به روستاها کوچ کردند . یادآوری می شود که پیش از این کوچ بزرگ ، هرکدام از این شهرها ، دارای 10 تا 15 هزار تن زیستا (ساکن) بوده اند . در پی این آشفتگی سودآورشی (بحران اقتصادی) ، که تا پایان سده سوم زادروزی (میلادی) پایدار ماند ، «بردگان» و «رعیت های آغازین» (کولون های) آفریقا سر به شورش برداشتند .

(1)نوشتار (کتاب) «تاریخ جهان باستان» نوشتهء « و. دیاکوف » ؛ برگردان «صادق انصاری ، علی همدانی ، و محمدباقر مومنی» ؛ پوشان (جلد) سوم ، چاپ و پخش (انتشارات) اندیشه
(2) https://en.wikipedia.org/wiki/Crisis_of_the_Third_Century

واژه نامه :

فرکناد (زبر "ف" ، پیش "ک") : دولت