تفسیر قرآن

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيم

هر روز آیاتی از قرآن کریم را با تأمل و دقت مطالعه کنیم.
فَاقْرَؤُوا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ

ترجمه و تفسیر آیه به آيه سوره عبس

فضیلت قرائت این سوره

امام جعفر صادق علیه السلام می فرماید: هر كس سوره «عَبَسَ وَتَوَلَّی» و « إذا الشَّمسُ كُوِّرَت» را بخواند، زیر بال خداوند در بهشت خواهد بود و در سایه رحمت و كرامت او قرار خواهد گرفت و در باغ‌های او جای خواهد داشت؛ و ان شاء الله این امر بر خداوند، بزرگ و گران نیست.

آیه 1 تا 10

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ
به نام خدا كه رحمتش بى اندازه است و مهربانى اش هميشگى
عَبَسَ وَ تَوَلّٰى (١)
چهره در هم كشيد و روى گردانيد،
أَنْ جٰاءَهُ الْأَعْمىٰ (٢)
از اينكه آن مرد نابينا نزد او آمد!
وَ مٰا يُدْرِيكَ لَعَلَّهُ يَزَّكّٰى (٣)
تو چه مى دانى شايد او [در پرتو تعاليم اسلام از آلودگى] پاك و پاكيزه شود
أَوْ يَذَّكَّرُ فَتَنْفَعَهُ الذِّكْرىٰ (٤)
يا متذكّر [حقايق] گردد و آن تذكر او را سود دهد؛
أَمّٰا مَنِ اسْتَغْنىٰ (٥)
اما كسى كه خود را ثروتمند نشان مى دهد
فَأَنْتَ لَهُ تَصَدّٰى (٦)
تو به او روى مى آورى [و نسبت به وى اهتمام مى ورزى ]
وَ مٰا عَلَيْكَ أَلاّٰ يَزَّكّٰى (٧)
در حالى كه اگر او نخواهد خود را [از آلودگى هاى باطنى و عملى] پاك كند تكليفى بر عهدۀ تو [نسبت به او] نيست؛
وَ أَمّٰا مَنْ جٰاءَكَ يَسْعىٰ (٨)
و اما آنكه شتابان نزد تو آمد
وَ هُوَ يَخْشىٰ (٩)
در حالى كه [از پروردگارش] مى ترسد،
فَأَنْتَ عَنْهُ تَلَهّٰى (١٠)
تو [با روى گردانى] از او به ديگران مى پردازى

نکته ها:

بر اساس روايات اهل سنّت، شخصى به نام عبداللّه بن امّ مكتوم كه فردى نابينا بود، به مجلس پيامبر وارد شد، در حالى كه آن حضرت با بزرگان قريش همچون ابوجهل و عُتبه جلسه داشت و آنان را به اسلام دعوت مى كرد. او كه نابينا بود و حاضران را نمى ديد، مكرّر از پيامبر مى خواست كه قرآن بخواند تا او حفظ كند.
لذا نوعى كراهت و ناراحتى در چهره آن حضرت ظاهر شد. در اينجا بود كه آيات اوليه سوره عبس نازل شد و آن حضرت را مورد عتاب و سرزنش قرار داد.
البتّه در آيات مورد بحث، دلالت روشنى بر اينكه شخص عبوس كننده، پيامبر بوده است وجود ندارد و روايات اهل سنّت، آن را مطرح كرده است. امّا در روايتى كه از امام صادق عليه السلام رسيده، اين آيات در شأن مردى از بنى اميّه نازل شده كه در محضر پيامبر بوده و به هنگام ورود ابن مكتوم، چهره درهم كشيد و روى بگرداند.(21)
مرحوم سيّد مرتضى در كتاب متشابه القرآن، روايات اهل سنّت را مردود دانسته است

بر گرفته از پایگاه جامع قرآنی نور
و کتاب الکترونیکی تفسير نور مرکز اطلاع رسانی غدیر