وقتی هنوز دیجیتال نبود: پروژکتور سینما

حالا دیگر آنقدر #فناوری #دیجیتال گسترده شده است که تصور استفاده از تجهیزاتی مانند #صفحه_گرامافون، #کاست_ضبط_صوت، #کاست_ویدئو و #فیلم_سلولوئید برای نسل جدید آسان نیست. اینکه روزگاری به جای ترکیبهای گسسته صفر و یک در قالب #بیت و #بایت، تغییرات پیوسته برخی صفات فیزیکی، راه ثبت یک رویداد بودند و برای نمایش آن رویداد نیاز به رمزگشایی دیجیتال نبود، حقیقتی است غیرقابل انکار! اما اگر کسی نظر مرا بخواهد می‌گویم "سادگی پادشاهی است" [ترجمه مفهومی عبارت Simplicity is King] و حالا برسیم به موضوع این نویسه!
تصاویر این پست را پیش از تماشای یک فیلم در #سینما گرفتم. یک دستگاه #پروژکتور فیلم با دو حلقه فیلم قدیمی را به عنوان #دکور در وسط سالن انتظار گذاشته بودند. معلوم بود که این وسیله فرسوده روزگاری بر سالن سینما فرمانروایی می‌کرده و سالها بلکه دهه‌ها از میان عدسی‌هایش تصاویر متحرک را بر پرده بزرگ صحنه می‌نشاند. در همین عکسها هم تا حدی فناوری ساده این وسیله قابل مشاهده است؛ تصاویر پشت سرهمی که هرکدام لحظه‌ای از صحنه را بر خود دارند و هنگام عبور از عدسی، با نوری روشن و خاموش شونده حالتی از حرکت را در نگاه بینندگان سالن ایجاد می‌کنند. تا اینجای کار موضوع واضح است. این فناوری امروزه هم، منتها در شکل دیجیتالی اجرا می‌شود؛ با این تفاوت که تصاویر متوالی، اکنون مجموعه‌ای داده‌های صفر و یک هستند که می‌بایست #رمزگشایی شوند. خوب! تصویر که در آمد؛ حالا برای صدا چه کنیم. شاید بدانید که در زمان شروع سرگرمی سینما، فیلمها بدون صدا بودند و خودِ گردانندگان سینما، در محل پخش فیلم نوازندگانی را مستقر کرده بودند تا به فراخور صحنه، آهنگ مناسب بنوازند. تا مدتها از گفتگو و کلام خبری نبود و مکالمات مهم به صورت تصویری ثابت لابه‌لای صحنه‌ها گنجانده می‌شدند. در حقیقت هنر بازیگران در نشان دادن احوالاتشان گویای اصلی متن گفتگوها بود؛ نوعی کاربرد مهارت‌آمیز #زبان_بدن. اما بالاخره صدا هم وارد داستان شد؛ صدایی که می‌بایست با تصویر همزمان یا به قول برخی #سینک [Synch] باشد. تنها راه هم این بود که تصاویر مُقطّع، همراه با محتوای صوتی هم باشند. این همان چیزی است که در حاشیه تصاویر فیلم ثبت می‌شود. اگر در تصاویر روی فیلم دقیق شوید، از این منظر که عکسبرداری شده، می‌توان دو #نوار روشن #مواج را به روشنی دید. این دو نوار دارای محتوای صوتی هستند که هنگام عبور تصویر از روبروی چراغ پروژکتور، حجمی از پرتو نور را از خود عبور می‌دهند. این حجم پرتو توسط #چشم_الکترونیک دریافت و به #سیگنال_الکتریکی بدل می‌شود که در مرحله بعد طی فرآیند تقویت صوتی، به بلندگوهای بزرگ سالن منتقل می‌گردد. اما چرا دو نوار مواج؟ جواب ساده است. این دو نوار صدای سمت چپ و سمت راست صحنه را درخود دارند. همان حالتی که اصطلاحا #استریو نامیده می‌شود. می‌بینید! فناوری‌های قدیمی به همین شکل شفاف و به آسانی، فهمیدنی بودند.