بسم الله الرحمن الرحيم

بسم الله الرحمن الرحيم
پاسخ قسمت اول :
شیطان، فقط ابلیس لعین نیست، بلکه شیاطین جنّ و انس بسیاری وجود دارند و البته تسویل کار شیطان نیست.
به واژۀ سولّت، در سه آیه تصریح شده است که یک مورد دربارۀ سامری گوساله ساز است و دو مورد دیگر دربارۀ ماجرای خیانت برادران حضرت یوسف علیه السلام می‌باشد.
قَالَ بَصُرْتُ بِمَا لَمْ يَبْصُرُوا بِهِ فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِنْ أَثَرِ الرَّسُولِ فَنَبَذْتُهَا وَكَذَلِكَ سَوَّلَتْ لِي نَفْسِي - سامری گفت: گفت: من چيزی ديدم كه آنها نديدند، من قسمتی از آثار رسول فرستاده خدا خاک زیر پای او را گرفتم، سپس آنرا افكندم، و اين چنين نفس من، مطلب را در نظرم جلوه داد!(سوره طه آیه 96)
قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ أَنْفُسُكُمْ أَمْرًا فَصَبْرٌ جَمِيلٌ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَأْتِيَنِي بِهِمْ جَمِيعًا إِنَّهُ هُوَ الْعَلِيمُ الْحَكِيمُ - يعقوب گفت نفس هوی و هوس نفسانی مساله را چنين در نظرتان تزيين داده! من شكيبائی می‏كنم شكيبائی جميل و خالی از كفران، اميدوارم خداوند همه آنها را به من باز گرداند چرا كه او عليم و حكيم است.(سوره یوسف آیه 83)
الف) - در هر سه آیه، تصریح شده که تسویل، کار ابلیس لعین یا سایر شیاطین جنّ و انس نیست، بلکه کار نفس هر کسی است!
ب) - نفس حیوانی انسان، وجوه و کارکردهای متفاوتی دارد. یک کار آن، امر به بدی می‌باشد، یعنی خواسته‌اش را به صورت یک نیاز، خواهش و درخواست، ظاهر نمی‌کند، بلکه فشار می‌آورد تا به خواسته‌اش برسد. کار دیگر، همان سوّل - تسویل می‌باشد که آن دیگر امر به بدی نیست که عهده‌دار آن نفس اماره است إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ - همانا نفس به بدی امری می‌کند.(سوره یوسف بخشی از آیه 53) بلکه نفس مسوله، بدی را در نظر انسان، خوبی جلوه می‌ دهد.
ج) - روش خوب نشان دادن بدی‌ها،درست مانندقرار دادن زهری تلخ و کشنده، در درون کپسولی خوش‌رنگ و خوش‌مزّه می‌باشد.
به قول آیت الله جوادی آملی: نفس مسوله، روان شناس بسیار ماهری است و خوب می‌داند که صاحبش از چه چیزهایی خوشش می‌آید و از چه چیزهایی بدش می‌آید، به چه چیزی کشانده می‌شود و از چه مواردی دوری می‌گزیند؛ مضافاً بر این که می‌داند از چه راهی وارد شود! گاه توجیه به ظاهر عقلی و حتی علمی می‌آورد و گاه رنگ دین و مذهب به این کپسول پوششی می‌دهد!
اگر بخواهیم مثال تاریخی دیروز و امروز را بیان نماییم،باید به رویکرد سقیفه متذکر گردیم که به بهانۀجلوگیری از فتنه علیه اسلام و مسمانان توجیه شد و همین‌طور مواضع و رویکرد خوارج که انحراف خود را با آیات قرآن مجید توجیه می‌نمودند؛(ادامه دارد...)