طی هفته گذشته موضوع هک شرکت سونی که به کره شمالی نسبت دا

طی هفته گذشته، موضوع هک شرکت سونی که به کره شمالی نسبت داده شد و واکنش های رسمی و غیر رسمی آمریکا به این موضوع، صدر اخبار و تحلیل های رسانه های جهان را به خود اختصاص داد. در این میان، فارغ از جنبه های خبری موضوع، روند تنش های شکل گرفته میان واشنگتن و پیونگ یانگ را می توان نشانه ای از افزوده شدن بعدی جدید به موضوع امنیت بین المللی در عصر حاضر دانست.


به گزارش «تابناک»، حدود یک هفته پیش بود که خبر هک شدن سیستم های رایانه ای شرکت «سونی پیکچرز»، همچون یک بمب خبری در رسانه های جهان منفجر شد. اما شاید در ساعات اولیه انتشار این خبر، کمتر کسی گمان می کرد که یک موضوع مربوط به امنیت سایبری شرکتی غیردولتی، به عاملی برای تشدید تنش ها و تبادل تهدید میان دو دولت آمریکا و کره شمالی تبدیل شود.


در پی انجام حمله سایبری مذکور که به هکرهای تحت حمایت دولت کره شمالی نسبت داده شد، باراک اوباما، رئیس جمهور آمریکا، طی اظهاراتی ضمن بیان اینکه این اقدام برای پیونگ یانگ بسیار «پر هزینه» خواهد بود، تهدید کرد که احتمال بازگرداندن نام دولت کره شمالی به فهرست دولت های تروریستی وجود دارد. این در حالی است که دولت بوش در سال 2008 نام کره شمالی را از این فهرست خارج کرده بود. وی تصمیمات قطعی در این زمینه را به انتشار نتیجه تحقیقات منوط کرد.


البته واکنش ها به این موضوع، تنها به رئیس جمهور آمریکا محدود نماند. جان مک کین، سناتور سرشناس جمهوری خواه دیگر شخصیت آمریکایی بود که در این زمینه به موضع گیری پرداخت و ضمن درخواست انجام اقدامی قاطع از سوی ایالات متحده، برقراری مجدد تحریم های لغو شده کره شمالی در دوره بوش را از جمله واکنش های قابل انجام علیه این کشور برشمرد.


مک کین همچنین ضمن انتقاد از اظهارات اوباما که گفته بود اقدام کره شمالی مصداق یک اقدام جنگی نیست، اما «خرابکاری سایبری» به شمار می رود، گفت: «رئیس جمهور درک نمی کند که این نمود نوع جدیدی از جنگ است. زمانی که شما اقتصادها را نابود می کنید و قادر به اعمال سانسور در جهان هستید، این چیزی بیش از خرابکاری است و گونه ای جدید از جنگ است».


تمامی این موضع گیری ها در حالی انجام شد که دولت کره شمالی موکداً هرگونه مداخله در حمله سایبری مذکور را تکذیب کرده بود. با این حال، در پی موضع گیری رسمی رئیس جمهور آمریکا درباره این موضوع، «کمیسیون دفاع ملی» کره شمالی با انتشار بیانیه ای اعلام کرد که ارتش و مردم کره شمالی آماده مقابله با ایالات متحده «در تمامی حوزه های جنگی، از جمله فضای جنگ سایبری» هستند. کره شمالی همچنین اوباما را به شایعه پراکنی درباره نقش این کشور در حملات سایبری متهم کرد.


اما قضیه زمانی ابعاد جدیدی پیدا کرده و جالب توجه تر شد که روز سه شنبه، برای ساعاتی دسترسی به اینترنت در کل کشور کره شمالی قطع شد. این بار نیز هرچند عامل اصلی این اقدام به طور رسمی مشخص نشد و آمریکا نیز انجام آن را بر عهده نگرفت، اما با توجه به موضع گیری های رئیس جمهور آمریکا، اغلب ناظران و تحلیلگران قطع شدن اینترنت کره شمالی را اقدامی تلافی جویانه از سوی آمریکا قلمداد کردند.


اما فارغ از جنبه های علنی و رسانه ای موضوع، روند اوضاع در ماجرای اخیر دربردارنده نکات مهمی درباره ماهیت تعاملات دولت ها در عصر کنونی و همچنین تحول مفهوم امنیت و جنگ است. تحولی که می تواند در بلندمدت، به کلی رویکردهای موجود نسبت به موضوع جنگ را دستخوش تغییر سازد.


نخستین نکته مهم و قابل توجه در جریان اخیر، در اظهارات رئیس جمهور آمریکا قابل مشاهده است. تهدید اوباما مبنی بر بازگرداندن نام کره شمالی به فهرست دولت های تروریستی، نشان از آن دارد که – دستکم – از دید آمریکا، موضوع امنیت سایبری و حملات سایبری یک موضوع مرتبط با حقوق بین الملل است که ارتکاب آن علیه یک کشور، می تواند واکنش های متقابل حقوقی را علیه دولت مجرم یا حامی مجرمان در پی داشته باشد.


نکته دوم که تا حد زیادی با نکته نخست پیوند خورده، باز هم به موضع گیری اوباما مربوط می شود. اوباما با نوعی زیرکی، در سخنان خود تأکید کرده که اقدام مذکور، یک «عمل جنگی» نبوده و در چارچوب «خرابکاری» قابل طبقه بندی است. نکته این سخنان در آنجاست که در صورت یاد کردن از اقدام مذکور با عنوان عمل جنگی، در شرایطی که کره شمالی به عنوان مسئول مستقیم آن معرفی شده، آمریکا عملاً این کشور را به عنوان یک دولت متخاصم در نظر گرفته و لزوم انجام اقدامات جنگی متقابل مطرح می شد. این امری است که اوباما دستکم در شرایط کنونی خواستار آن نیست و البته جمهوری خواهان – همچون مک کین – بر آن اصرار دارند.


از همین نکته و در پیوند با موضوع بار حقوقی داشتن حملات سایبری، می توان به این نتیجه رسید که اگر حمله مذکور به جای یک شرکت فیلم سازی علیه زیرسا