73 – رویدادِ زمینه‌ای برایِ تاریخِ اسرائیلیان

73 – رویدادِ زمینه‌ای برایِ تاریخِ اسرائیلیان
_____________________________
در 24 آوریلِ سالِ 191 پیشازادروز (قبل‌میلاد) ، «نبردِ ترموپیل» (1) ، میانِ «گزینامردمیِ (جمهوریِ) روم» (2) و «امپراتوریِ سلوکی» (3) درگرفت ، که با پیروزیِ «روم» به پایان رسید . فرمانده سپاه روم ، کنسول «مانیوس آسیلیوس گلابریو» (4) وفرماندهِ سپاهِ سلوکی ، امپراتور «آنتیوخوس سوم» (5) بود . رونهیدنی (قابلِ‌توجه) است که «پادشاهیِ مقدونیه» (6) ، همپیمانِ «امپراتوریِ سلوکی» بوده است (1).

چرائی‌هایِ (دلایلِ) درگرفتنِ جنگ
_____________________
در اوایل بهار 196 پیشازادروز (قبل‌میلاد) ، «آنتیوخوس سوم» ، برای چیرگیِ (سلطهء) بیکاست (کامل) یافتن بر «تنگهء داردانل» (7) به «آداکمانِ (شبه‌جزیرهء) هِلِسپونت یا گالیپولی» (8) ، که بخشِ اروپائیِ «تنگهء داردانل» (7) بود ، لشگرکشی کرد و این بخش از قلمرویِ «پادشاهیِ اُدریسیان» (9) را زورگیری (تسخیر) کرد ؛ و بازسازی کردنِ شهرِ فرجایِ (مهمِ) این سرزمین ، که «لایسیماکیا» (10) بود را آغاز کرد (1) . گویا فرمانروایِ «پادشاهیِ اُدریسیان» ، از «گزینامردمیِ (جمهوریِ) روم» ، درخواستِ کمک کرده بوده است ؛ و پایابراین (بنابراین) در اکتبر 196 پیشازادروز (قبل‌میلاد) ، گروهی از سازگاریجویان (مذاکره‌کنندگانِ) رومی ، به شهرِ «لایسیماکیا» آمدند و با «آنتیوخوس سوم» دیدار کردند ؛ و از او خواستند که نیروهایش را از قلمرویِ «پادشاهیِ اُدریسیان» ، بیرون ببرد ؛ ولی «آنتیوخوس سوم» ، داومندِ (مدعیِ) آن شد که «آداکمانِ (شبه‌جزیرهء) هِلِسپونت یا گالیپولی» ، بخشی از قلمرویِ پدربزرگش «آنتیوخوس دوم تئوس» (11) بوده است ؛ و افزود که رومیان نباید در کارهایِ (امورِ) کشورهای جایداشته در «هاتیا» (آسیای صغیر) ، پاگذاری (دخالت) کنند (1).

در اوایلِ زمستانِ 195 پیشازادروز (قبل‌میلاد) ، پناه آوردنِ یکی از ارتشبدانِ (ژنرال‌هایِ) «کارتاژ» بنام «هانیبال» (12) ، که از تازش‌هایِ (حملاتِ) پی‌درپیِ «گزینامردمیِ (جمهوریِ) روم» به «کارتاژ» ، به دربارِ «آنتیوخوس سوم» در شهرِ افه‌سوس ، به سازگاریجوئی‌ها (مذاکرات) پایان داد ؛ تا اینکه در تابستان 193 پیشازادروز (قبل‌میلاد) ، که زمزمهء آغاز جنگ ، همه جا را پر کرده بود ، «فیلیپ پنجم» (13) فرمانروایِ «پادشاهیِ مقدونیه» (6) ، به «آنتیوخوس سوم» دل‌آسودگی (اطمینان) داد که در جنگ آینده با روم ، سویِ (طرفِ) او را خواهد گرفت ؛ و «هانیبال» هم ، برنامه‌هایش برای برپا کردن یک کودتا در روم را برایِ «آنتیوخوس سوم» ، باز کرد . «فیلیپ پنجم» (13) فرمانروایِ «پادشاهیِ مقدونیه» همچنین ، انگیزه‌بخشیدن (تشویق کردنِ) به تیره‌هایِ (طایفه‌هایِ) یونانی ، برای همپیمان شدن با «آنتیوخوس سوم» ، و همچنین ، کشتنِ پشتیبانانِ (طرفدارانِ) رومیان در «پادشاهیِ مقدونیه» را آغاز کرد ؛ و سرانجام ، در ماه سپتامبر سالِ 192 پیشازادروز (قبل‌میلاد) ، یکی از ارتشبدانِ (ژنرال‌هایِ) «پادشاهیِ مقدونیه» ، بنام «توانتاس» ، خود را به دربار آنتیوخوس رساند و او را دل‌آسوده (مطمئن) کرد که جنگ با رومیان را آغاز کند (1).

(1) خواهشمندم که نوشتارهء (مقالهء) ویکی‌پدیای انگلیسی با سرنامِ (عنوانِ) زیر را با گوگل بیابید و باز کنید و بخوانید:
Battle of Thermopylae (191 BC)
(2) https://en.wikipedia.org/wiki/Roman_Republic
(3) https://en.wikipedia.org/wiki/Seleucid_Empire
(4) خواهشمندم که نوشتارهء (مقالهء) ویکی‌پدیای انگلیسی با سرنامِ (عنوانِ) زیر را با گوگل بیابید و باز کنید و بخوانید:
Manius Acilius Glabrio (consul 191 BC)
(5) https://en.wikipedia.org/wiki/Antiochus_III_the_Great
(6) خواهشمندم که نوشتارهء (مقالهء) ویکی‌پدیای انگلیسی با سرنامِ (عنوانِ) زیر را با گوگل بیابید و باز کنید و بخوانید:
Macedonia (ancient kingdom)
(7) https://en.wikipedia.org/wiki/Gallipoli
(8) https://en.wikipedia.org/wiki/Dardanelles
(9) https://en.wikipedia.org/wiki/Odrysian_kingdom
(10) خواهشمندم که نوشتارهء (مقالهء) ویکی‌پدیای انگلیسی با سرنامِ (عنوانِ) زیر را با گوگل بیابید و باز کنید و بخوانید:
Lysimachia (Thrace)
(11) https://en.wikipedia.org/wiki/Antiochus_II_Theos
(12) https://en.wikipedia.org/wiki/Hannibal
(13) https://en.wikipedia.org/wiki/Philip_V_of_Macedon