بسم الله الرحمن الرحيم
بسم الله الرحمن الرحيم
قسمت سوم :
خداوند سبحان، هیچ گاه نفرمود که قضاوت نکنید؛ چرا که آدمی در هر امری انتخاب می‌کند و هر انتخابی پس از قضاوت صورت می‌پذیرد، بلکه قضاوت بدون علم و آگاهی - قضاوت ظالمانه، و بد داوری نمودن و حکم غلط دادن را مورد مذمت قرار داد.
أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ أَنْ يَسْبِقُونَا سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ - آيا كسانى كه كارهاى بد مى‌كنند، مى‌پندارند كه بر ما پيشى خواهند جست؟! چه بد داورى مى‌كنند!(سوره عنکبوت آیه 4)
أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ اجْتَرَحُوا السَّيِّئَاتِ أَنْ نَجْعَلَهُمْ كَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَوَاءً مَحْيَاهُمْ وَمَمَاتُهُمْ سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ - آيا كسانی كه مرتكب سيئات شدند گمان كردند كه ما آنها را همچون كسانی كه ايمان آوردهاند و عمل صالح انجام دادهاند قرار میدهيم كه حيات و مرگشان يكسان باشد؟ چه بد داوری میكنند!(سوره جاثیه آیه 21)
بنابراین، خداوند متعال، ابتدا دربارۀ خود نیز دعوت به داوری قضاوت می نماید، چرا که خودش به انسان عقل، قلب، وحی، قوای شنوایی و بینایی ظاهری و باطنی را برای داوری و قضاوت داده است؛ و سپس دربارۀ چگونگی اتخاذ مواضع، عملکردها و رفتارهای بندگانش قضاوت می‌کند و حکم لازم را صادر می‌نماید.
از این‌رو، به رغم فرافکنی گسترده، هرگز فریب شعارهایی چون: قضاوت فقط حق خداست - شما حق قضاوت ندارید - قضاوت نکنید و در معرض قضاوت دیگران قرار نگیرید را نخورید!
هر نگاهی که شما را ببیند، خواه ناخواه قضاوت می‌کند؛ اگر فقط ظاهر را ببیند، می‌گوید: چه انسان تمیز و مرتبی یا چه فرد کثیف و نامرتبی و اگر به واسطۀ آشنایی، کمی باطن را هم ببیند، می گوید: چه انسان با ادبی - چه انسان فرهیخته‌ای - چه انسان دانا و آگاهی - چه انسان با تقوایی یا چه انسان بی ادب، بی‌تربیت، نادان، متکبر، سطحی‌نگر و بد اخلاقی!
شما نیز چه بخواهید و چه نخواهید، دربارۀ ظاهر و باطن آن چه می‌بینید، قضاوت می‌کنید؛ اما باید دقت نماییم که قضاوت ما، مبتنی بر نادانی، بی بصیرتی، تعصبات شخصی، و با بی‌عدالتی، نباشد.
در موارد بسیاری، حتی بدگمانی سوء ظنّ نیز خطا و از گناهان می‌باشد و چه بسا افتراهایی را به دنبال بیاورد، چه رسد به قضاوت.
از ظنّ و گمان نیز چاره‌ای نیست، لذا نفرمود که هیچ گمانی نداشته باشید، چرا که گمان مقدمۀ یقین است، بلکه فرمود: اولاً بدگمانی بی‌مورد نداشته باشید و ثانیاً از گمان تبعیت ننمایید؛ چرا که گمان هرگز جای علم را نمی‌گیرد:(پایان)( ص 1)
قسمت سوم :
خداوند سبحان، هیچ گاه نفرمود که قضاوت نکنید؛ چرا که آدمی در هر امری انتخاب می‌کند و هر انتخابی پس از قضاوت صورت می‌پذیرد، بلکه قضاوت بدون علم و آگاهی - قضاوت ظالمانه، و بد داوری نمودن و حکم غلط دادن را مورد مذمت قرار داد.
أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ أَنْ يَسْبِقُونَا سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ - آيا كسانى كه كارهاى بد مى‌كنند، مى‌پندارند كه بر ما پيشى خواهند جست؟! چه بد داورى مى‌كنند!(سوره عنکبوت آیه 4)
أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ اجْتَرَحُوا السَّيِّئَاتِ أَنْ نَجْعَلَهُمْ كَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَوَاءً مَحْيَاهُمْ وَمَمَاتُهُمْ سَاءَ مَا يَحْكُمُونَ - آيا كسانی كه مرتكب سيئات شدند گمان كردند كه ما آنها را همچون كسانی كه ايمان آوردهاند و عمل صالح انجام دادهاند قرار میدهيم كه حيات و مرگشان يكسان باشد؟ چه بد داوری میكنند!(سوره جاثیه آیه 21)
بنابراین، خداوند متعال، ابتدا دربارۀ خود نیز دعوت به داوری قضاوت می نماید، چرا که خودش به انسان عقل، قلب، وحی، قوای شنوایی و بینایی ظاهری و باطنی را برای داوری و قضاوت داده است؛ و سپس دربارۀ چگونگی اتخاذ مواضع، عملکردها و رفتارهای بندگانش قضاوت می‌کند و حکم لازم را صادر می‌نماید.
از این‌رو، به رغم فرافکنی گسترده، هرگز فریب شعارهایی چون: قضاوت فقط حق خداست - شما حق قضاوت ندارید - قضاوت نکنید و در معرض قضاوت دیگران قرار نگیرید را نخورید!
هر نگاهی که شما را ببیند، خواه ناخواه قضاوت می‌کند؛ اگر فقط ظاهر را ببیند، می‌گوید: چه انسان تمیز و مرتبی یا چه فرد کثیف و نامرتبی و اگر به واسطۀ آشنایی، کمی باطن را هم ببیند، می گوید: چه انسان با ادبی - چه انسان فرهیخته‌ای - چه انسان دانا و آگاهی - چه انسان با تقوایی یا چه انسان بی ادب، بی‌تربیت، نادان، متکبر، سطحی‌نگر و بد اخلاقی!
شما نیز چه بخواهید و چه نخواهید، دربارۀ ظاهر و باطن آن چه می‌بینید، قضاوت می‌کنید؛ اما باید دقت نماییم که قضاوت ما، مبتنی بر نادانی، بی بصیرتی، تعصبات شخصی، و با بی‌عدالتی، نباشد.
در موارد بسیاری، حتی بدگمانی سوء ظنّ نیز خطا و از گناهان می‌باشد و چه بسا افتراهایی را به دنبال بیاورد، چه رسد به قضاوت.
از ظنّ و گمان نیز چاره‌ای نیست، لذا نفرمود که هیچ گمانی نداشته باشید، چرا که گمان مقدمۀ یقین است، بلکه فرمود: اولاً بدگمانی بی‌مورد نداشته باشید و ثانیاً از گمان تبعیت ننمایید؛ چرا که گمان هرگز جای علم را نمی‌گیرد:(پایان)( ص 1)
- ۹۲۶
- ۰۵ دی ۱۴۰۳
دیدگاه ها (۱)
در حال بارگزاری
خطا در دریافت مطلب های مرتبط