تاریخ کوتاه ایران و جهان-982

تاریخ کوتاه ایران و جهان-982
_______________________________
در سال 715 ز. {زادروزی}(میلادی) ، کار ساختمانی دگرش (تغییر) «کلیسای بزرگ دمشق» به «نیایشگاه (مسجد) اموی دمشق» (1) به پایان رسید ، و بهره‌برداری از این «نیایشگاه عربی» (مسجد) ، آغاز شد (1) . در این کنشگان (عملیات) ساختمانی ، که به دستور «ولید ابن عبدالملک» {ولید یکم} (2) ، در سال 706 زادروزی (میلادی) ، آغاز گردیده بود (1) ؛ رواق‌هائی (3) به این کلیسای پیشین ، افزوده شدند ، تا این ساختمان ، دارای یک بازگسترهء (حیاط) میانی بشود ؛ تا با ریخت (شکل) نخستین «نیایشگاه عربی» (مسجد) جهان ، که همان خانهء محمدابن‌عبدالله در مدینه بود ، همانند (شبیه) بشود . همچنین ، یک گلدسته‌ء (منارهء) بزرگ ، به این نیایشگاه ، افزوده شد . در رازیگری (معماری) درونی این کلیسای پیشین نیز ، دگرش‌هائی (تغییراتی) پدید آمد.

با ساخت «نیایشگاه (مسجد) اموی دمشق» ، دومین الگوی «نیایشگاه‌های عربی» (مساجد) ، بدست آمد . یادآوری میشود که نخستین الگوی «نیایشگاه‌های عربی» (مساجد) ، چهار دهه پیش از این ، از دگرش (تغییر) کاربری «نیایشگاه‌های زرتشتی» «ایران ساسانی» ، پدید آمده بود ؛ که نخستین نمونهء آن «مسجد جامع اصفهان» بوده است ؛ که از دگرش (تغغیر) کاربری «نیایشگاه بزرگ زرتشتی اصفهان» پدید آمده بود . رازیگران (معماران) ایرانی ، با افزودن دو گلدسته (مناره) ، در دو سوی فرجاترین (مهم‌ترین) ایوان «نیایشگاه‌های زرتشتی» ، آنها را به «نیایشگاه‌های عربی (مساجد) چهار ایوانی» (4)(5) دگرش میدادند (تبدیل میکردند).

کنشگان { پیش "ک" – زیر نخستین "ن" } : عملیات
برونانه { پیش "ب" } ، { "و" برابر است با آوای (صدای) او } : در واقع

(1) https://en.wikipedia.org/wiki/Umayyad_Mosque
(2) https://en.wikipedia.org/wiki/Al-Walid_I
(3)نوشتارهء (مقالهء) ویکی‌پدیای فارسی ، دربارهء «رواق»
(4) https://en.wikipedia.org/wiki/Iwan
(5)نوشتارهء (مقالهء) ویکی‌پدیای فارسی ، دربارهء «ایوان»