بسم الله الرحمن الرحيم

بسم الله الرحمن الرحيم
قسمت دوم :
شرحی مختصر :
ابتدا باید توجه داشته باشیم که توبه با استغفار متفاوت است؛ استغفار طلب بخشش و پوشش از خداوند سبحان می‌باشد، اما توبه یعنی: بازگشت - رویکرد. و چرخش از گناه به سوی او.
توّاب - بسیار توبه کننده از نام‌های مقدس خداوند متعال می‌باشد- إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَحِيمٌ؛ یعنی او بسیار مکرر و مستمر، نظر محبّت، لطف و رحمتش را متوجه بندگانش می‌نماید و حتی اگر نظر عفو و مغفرتش را ازبندۀ گناهکارش برگردانده باشد، دوباره با استغفار و توبۀ او،نظر رحمت و محبّتش را به سوی او بازمی گرداند. اما مقصود از توبه در برابر گناهان، بازگشت از گناه به سوی حق تعالی می‌باشد.
آدمی، هنگام رویکرد و ارتکاب به گناه، از خداوند متعال دور می‌شود؛ البته او در مکانی نیست که کسی به او نزدیک یا دور شود و هر کجا باشیم، او با ماست؛ بلکه از رحمت و نظر لطف و مغفرت او دور می‌شود؛ لذا هنگام توبه، باید اعلام کند که خدایا! برگشتم؛ البته حق تعالی می‌داند که بنده‌اش برگشته است و این اعلام و اقرار، ضمن اظهار بندگی، القای به خود نیز می‌باشد که دیگر از گناهم برگشته‌ام!
اما، پرسش این است که از چه چیز برگشته‌ای؟! می‌گویی: از تمامی گناهانم به سوی تو برگشته‌ام - اللَّهُمَّ إِنِّي أَتُوبُ إِلَيْكَ فِي مَقَامِي هَذَا مِنْ كَبَائِرِ ذُنُوبِي وَ صَغَائِرِهَا‌ .
نکتۀ دیگر آن که به باور یقینی‌ات به تحقق وعده‌های الهی اقرار می‌کنی؛ اما برای خودت به آن وعده‌ها استناد می‌نمایی و می‌گویی: خداوندا! تو خود در آیات محکم کتابت فرمودی که نه تنها توبه را می‌پذیری، بلکه توبه کنندگان را دوست می‌داری - إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ - پس طبق آن چه خود وعده فرمودی، توبۀ مرا بپذیرد و مرا دوست داشته باش.
أَلَمْ يَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهِ وَيَأْخُذُ الصَّدَقَاتِ وَأَنَّ اللَّهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ - آيا نمی‏دانند كه تنها خداوند توبه را از بندگانش می‏پذيرد و صدقات را می‏گيرد و خداوند بسیار توبه پذير و رحیم است.(سوره توبه آیه 104)
گاهی آدمی مرتکب گناهی می‌شود و سپس برای آن استغفار و توبه می‌نماید؛ اما گاه اصلاً نمی‌داند که چه گناهان آشکار و پنهانی انجام داده است؛ اما خدا می‌داند. پس باید برای تمامی گناهان استغفار و توبه نمود.(ادامه دارد...)