🌺آیات مرتبط با مهدویت در قرآن کریم....🌺
مقصود آیاتی است که در احادیث با مسائل و موضوعات مهدویت بهگونهای مرتبط شده است؛ اما از نوع تفسیر، تطبیق و تأویل نیست. در اینجا به برخی از آنها اشاره میشود:
تشبیه جریان مهدوی
برخی از احادیثی که ذیل آیات مرتبط با مهدویت مطرح کردهاند، نوعی تشبیه و مثال را بیان میکند. برای نمونه در خصوص آیه 249 از سوره بقره از امام صادق(ع) حکایت شده است:إنّ اصحاب طالوت إبتلوا بالنهر الذی قال الله تعالی «مُبْتَلِیکُم بنَهَرٍ» و إنّ اصحاب القائم یبتلون بمثل ذلک. (مفید، 1413: 330؛ مجلسی، 1385: 52 / 332)یاران طالوت با (آب خوردن از) نهر آب امتحان شدند؛ همانگونه که خدا فرمود «شما را نهری آزمایش میکنیم» و یاران قائم نیز به مانند آن آزمایش میشوند.
و در مورد آیه «یَسْئَلُونَکَ عَنِ السَّاعَةِ؛ (اعراف / 87) درباره ساعت [قیامت] از تو مىپرسند»، در روایتی از پیامبر اکرم(ص) حکایت شده است که مثال او (مهدی) مثل ساعت (رستاخیز) است که ناگهان میرسد. (خزار قمی، 1401: 248)
منابع و مآخذ
1. آلوسی، ابوالفضل شهابالدین سید محمود، 1405 ق، روح المعانی فی تفسیر القرآن، بیروت، داراحیاء التراث العربی، چ 4.
2. ابن شهر آشوب، محمد بن علی، 1379 ق، المناقب آل ابیطالب(ع)، قم، علامه.
3. ابنجوزی، ابوالفرج عبدالرحمن بن علی، 1380، تفسیر زادالمسیر فی علم تفسیر، بیروت، دارالکتاب العربی.
4. ابنحجام، محمد بن عباس، 1420 ق، تأویل ما نزل من القرآن الکریم فی النبی و آله صلیالله علیهم، قم، دفتر نشر الهادی.
5. ابنحنبل، احمد، 1415، مسند احمد، بیروت، داراحیاء التراث العربی، الطبعة الثالثة.
6. ابنکثیر، اسماعیل بن عمر، 2000 م، تفسیر ابنکثیر، بیروت، موسسة الرسالة.
7. اربلی، علی بن عیسی، 1381 ق، کشف الغمة فی معرفة الائمة(ع)، تبریز، مکتبة بنیهاشمی.
8. بابایی، علیاکبر و دیگران، 1385، روششناسی تفسیر قرآن، تهران، سمت.
9. البحرانی، سید هاشم الحسینی، 1334، البرهان فی تفسیر القرآن، قم، دارالکتب العلمیة.
10. ترمذی، محمد بن عیسی، 1421 ق، الجامع الصحیح (سنن الترمذی)، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
11. ثعلبی نیشابوری، ابوسحاق احمد بن محمد بن ابراهیم، بیتا، الکشف و البیان فی تفسیر القرآن (تفسیر ثعلبی)، [نسخه خطی]، قرن پنجم.
12. 1422 ق، الکشف و البیان فی تفسیر القرآن، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
13. حافظ برسی، رجب بن محمد، 1255 ق، مشارق الانوار الیقین، [نسخه خطی].
14. حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله، 1411 ق، المستدرک علی الصحیحین، بیروت، دارالکتب العلمیة.
15. حسینی استرآبادی، سیدشرفالدین علی، 1409 ق، تأویل الآیات الظاهرة فی فضائل العترة الطاهرة، قم، مؤسسة نشر الاسلام، وابسته به جامعه مدرسین قم.
16. حویزی عروسی، عبدعلی بن جمعه، 1383 ق، نورالثقلین، قم، المطبعة العلمیة، الطبعة الثانیة.
17. خزار قمی، علی بن محمد، 1401 ق، کفایة الأثر، قم، بیدار.
18. ذهبی، محمدحسین، بیتا، التفسیر و المفسرون، بیروت، دارالارقم.
19. .رازی، فخرالدین، 1411 ق / 1990 م، تفسیر کبیر (مفاتیح الغیب)، بیروت، دارالکتب العلمیة.
20. راغب اصفهانی، ابوالقاسم حسین بن محمد، 1332، مفردات الفاظ القرآن، تهران، المکتبة الرضویة.
21. رضایی اصفهانی، محمدعلی، ، 1383، درآمدی بر تفسیر علمی قرآن، تهران، اسوه، چ 2.
22. 1385، منطق تفسیر قرآن (2): روشها و گرایشهای تفسیر قرآن، قم، نشر جامعة المصطفی(ص) العالمیة.
23. 1387، تفسیر قرآن مهر، قم، پژوهشهای تفسیر و علوم قرآن.
24. سیوطی، جلالالدین، 1407 ق، الاتقان فی علوم القرآن، بیروت، دارالکتب العلمیة.
25. شاکر، محمدکاظم، 1382، مبانی و روشهای تفسیری، قم، جامعة المصطفی العالمیة.
26. صادقی تهرانی، محمد، 1408 ق، الفرقان فی تفسیر القرآن، تهران، انتشارات فرهنگ اسلامی، الطبعة الثالثة.
27. صادقی، مصطفی ، 1403 ق، الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور، بیروت، دارالفکر
تشبیه جریان مهدوی
برخی از احادیثی که ذیل آیات مرتبط با مهدویت مطرح کردهاند، نوعی تشبیه و مثال را بیان میکند. برای نمونه در خصوص آیه 249 از سوره بقره از امام صادق(ع) حکایت شده است:إنّ اصحاب طالوت إبتلوا بالنهر الذی قال الله تعالی «مُبْتَلِیکُم بنَهَرٍ» و إنّ اصحاب القائم یبتلون بمثل ذلک. (مفید، 1413: 330؛ مجلسی، 1385: 52 / 332)یاران طالوت با (آب خوردن از) نهر آب امتحان شدند؛ همانگونه که خدا فرمود «شما را نهری آزمایش میکنیم» و یاران قائم نیز به مانند آن آزمایش میشوند.
و در مورد آیه «یَسْئَلُونَکَ عَنِ السَّاعَةِ؛ (اعراف / 87) درباره ساعت [قیامت] از تو مىپرسند»، در روایتی از پیامبر اکرم(ص) حکایت شده است که مثال او (مهدی) مثل ساعت (رستاخیز) است که ناگهان میرسد. (خزار قمی، 1401: 248)
منابع و مآخذ
1. آلوسی، ابوالفضل شهابالدین سید محمود، 1405 ق، روح المعانی فی تفسیر القرآن، بیروت، داراحیاء التراث العربی، چ 4.
2. ابن شهر آشوب، محمد بن علی، 1379 ق، المناقب آل ابیطالب(ع)، قم، علامه.
3. ابنجوزی، ابوالفرج عبدالرحمن بن علی، 1380، تفسیر زادالمسیر فی علم تفسیر، بیروت، دارالکتاب العربی.
4. ابنحجام، محمد بن عباس، 1420 ق، تأویل ما نزل من القرآن الکریم فی النبی و آله صلیالله علیهم، قم، دفتر نشر الهادی.
5. ابنحنبل، احمد، 1415، مسند احمد، بیروت، داراحیاء التراث العربی، الطبعة الثالثة.
6. ابنکثیر، اسماعیل بن عمر، 2000 م، تفسیر ابنکثیر، بیروت، موسسة الرسالة.
7. اربلی، علی بن عیسی، 1381 ق، کشف الغمة فی معرفة الائمة(ع)، تبریز، مکتبة بنیهاشمی.
8. بابایی، علیاکبر و دیگران، 1385، روششناسی تفسیر قرآن، تهران، سمت.
9. البحرانی، سید هاشم الحسینی، 1334، البرهان فی تفسیر القرآن، قم، دارالکتب العلمیة.
10. ترمذی، محمد بن عیسی، 1421 ق، الجامع الصحیح (سنن الترمذی)، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
11. ثعلبی نیشابوری، ابوسحاق احمد بن محمد بن ابراهیم، بیتا، الکشف و البیان فی تفسیر القرآن (تفسیر ثعلبی)، [نسخه خطی]، قرن پنجم.
12. 1422 ق، الکشف و البیان فی تفسیر القرآن، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
13. حافظ برسی، رجب بن محمد، 1255 ق، مشارق الانوار الیقین، [نسخه خطی].
14. حاکم نیشابوری، محمد بن عبدالله، 1411 ق، المستدرک علی الصحیحین، بیروت، دارالکتب العلمیة.
15. حسینی استرآبادی، سیدشرفالدین علی، 1409 ق، تأویل الآیات الظاهرة فی فضائل العترة الطاهرة، قم، مؤسسة نشر الاسلام، وابسته به جامعه مدرسین قم.
16. حویزی عروسی، عبدعلی بن جمعه، 1383 ق، نورالثقلین، قم، المطبعة العلمیة، الطبعة الثانیة.
17. خزار قمی، علی بن محمد، 1401 ق، کفایة الأثر، قم، بیدار.
18. ذهبی، محمدحسین، بیتا، التفسیر و المفسرون، بیروت، دارالارقم.
19. .رازی، فخرالدین، 1411 ق / 1990 م، تفسیر کبیر (مفاتیح الغیب)، بیروت، دارالکتب العلمیة.
20. راغب اصفهانی، ابوالقاسم حسین بن محمد، 1332، مفردات الفاظ القرآن، تهران، المکتبة الرضویة.
21. رضایی اصفهانی، محمدعلی، ، 1383، درآمدی بر تفسیر علمی قرآن، تهران، اسوه، چ 2.
22. 1385، منطق تفسیر قرآن (2): روشها و گرایشهای تفسیر قرآن، قم، نشر جامعة المصطفی(ص) العالمیة.
23. 1387، تفسیر قرآن مهر، قم، پژوهشهای تفسیر و علوم قرآن.
24. سیوطی، جلالالدین، 1407 ق، الاتقان فی علوم القرآن، بیروت، دارالکتب العلمیة.
25. شاکر، محمدکاظم، 1382، مبانی و روشهای تفسیری، قم، جامعة المصطفی العالمیة.
26. صادقی تهرانی، محمد، 1408 ق، الفرقان فی تفسیر القرآن، تهران، انتشارات فرهنگ اسلامی، الطبعة الثالثة.
27. صادقی، مصطفی ، 1403 ق، الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور، بیروت، دارالفکر
- ۳.۰k
- ۱۹ خرداد ۱۴۰۱
دیدگاه ها (۰)
در حال بارگزاری
خطا در دریافت مطلب های مرتبط