به یاد 14 امرداد ، سالگرد پیروزی جنبش قانونگرائی (مشروطیت

به یاد 14 امرداد ، سالگرد پیروزی جنبش قانونگرائی (مشروطیت) ایران (ویرایش 3)
___________________________________
در روز 20 آذر سال 1284 خورشیدی ، از سوی حکومت «ترک های قاجار» اعلام شد که کسبه باید افزون بر مالیات همیشگی ، مالیات تازه ای (جدیدی) را نیز بپردازند . حکومت بر آن بود (قصد داشت) که با این مالیات تازه ، وامی که مظفرالدین شاه قاجار برای سفر به اروپا از روسیهء تزاری گرفته بود را ، بازپرداخت بکند . در روز 21 آذر ، در اعتراض به این تصمیم حکومت ، بازاریان و پیشه وران دست به تظاهرات زدند ؛ و در پی آن ، دو تن از رهبران بازاریان و پیشه وران دستگیر شدند و در جلوی چشم مردم تهران چوب فلک شدند .

بازاریان و پیشه وران تهران در روز 22 آذر ، در رویاروئی با چوب فلک شدن رهبرانشان ، مغازه های خود را بستند ؛ و در یک راهپیمائی ، خواستار بنیادگزاری دادگستری (عدالتخانه) و رسیدگی به ستم های روا شده ، و برکناری نخست وزیر (عین الدوله) شدند . دولت مظفرالدین شاه قاجار نیز با به میدان آوردن شماری از گروهان های قزاق ارتش خود ، توانست این بست نشینی را سرکوب کند . مردم در روز 23 آذر ، خشم خود از این سرکوبی را آشکار ساختند ، و همچنین نزدیک به 2000 تن از بازرگانان و پیشه وران ، در مسجدی در شهر ری بست نشستند . بست نشینان در روز 25 آذر ، گروهی از سخنگویان خود را به نزد مظفرالدین شاه ؛ و شماری دیگر را برای بدست آوردن پشتیبانی مردم شهرهای دیگر، به شهرستان ها فرستادند . مردم شیراز و مشهد در روز 27 آذر ، و مردم تهران در 29 آذر ، در پشتیبانی از بست نشینان شهر ری در خیابانها راهپیمائی کردند و خواسته های خود را فریاد کردند .

در روز 22 دی ماه سال 1284 ، در حالیکه بست نشینی همچنان ادامه داشت ، مظفرالدین شاه گردن گرفت که دادگستری (عدالتخانه) را بنیادگزاری کند و نخست وزیر(عین الدوله) را برکنار کند . در روز 23 دی ، و در پی این گفتهء مظفرالدین شاه ، بازاریان و پیشه وران به بست نشینی خود پایان دادند و همراه با انبوهی از مردم که گرد کالسکه های آنها را گرفته بودند ، از شهر ری به تهران بازگشتند.

در روز 21 تیر سال 1285 ، گروهی از مردم تهران ، پس از اینکه دیدند روند بنیادگزاری دادگستری (عدالتخانه) و برکناری نخست وزیر، به کندی پیش می رود ؛ در خیابانها راهپیمائی کردند و یکی از پشتیبانهای سرشناس اصلاحات را از زندان آزاد کردند ؛ ولی بیدرنگ بدست نیروهای قزاق ارتش مظفرالدین شاه ، سرکوب شدند . در این سرکوبی 22، تن کشته و 100 تن زخمی شدند .

در روز 22 تیر یکبار دیگر بازاریان و پیشه وران ، مغازه های خود را بستند و به راهپیمائی در خیابانهای تهران پرداختند ؛ و در پایان راهپیمائی ، چون جانشان در خطر بود ، بناچار همه آنها در باغ سفارت انگلیس گرد هم آمدند تا دربرابر تازش شایدانهء (احتمالی) قزاق ها بهتر بتوانند به پدافند (دفاع) بپردازند . پس از گذشت چند روز ، مردم بست نشسته در باغ سفارت انگلیس ، که شمار آنها به سیزده هزار تن رسیده بود ، دادخواستی را نوشتند و آنرا بدست مظفرالدین شاه قاجار رساندند . در این دادخواست ، " تدوین قانون اساسی" و " بنیادگزاری مجلس شورای ملی" نیز به فهرست خواسته های پیشین افزوده شدند . در پی انتشار این دادخواست ، مردم بسیاری از شهرهای ایران ، پشتیبانی خود از این خواسته های تازه را در خیابان ها فریاد زدند .

در روز 28 تیر ، مظفرالدین شاه در پاسخ به این دادخواست ، نخست وزیر(عین الدوله) را برکنارکرد ، و آزادمنشی بنام مشیرالدوله را به نخست وزیری گمارد . سپس در روز 14 امرداد سال 1285 مظفرالدین شاه فرمان بنیادگزاری دادگستری (عدالتخانه) و مجلس شورای ملی را نوشت . در پی نوشته شدن این فرمان ، بازاریان و پیشه وران تهران به بست نشینی خود در باغ سفارت انگلیس پایان دادند و مغازه های خود را گشودند . گرچه مردم در روز 29 تیر ، در کوی وبرزن ها به برگزاری جشن و سرور سرگرم بودند ، سران جنبش در خانهء مشیرالدوله گ