تاریخ کوتاه ایران و جهان-622 (ویرایش 5)

تاریخ کوتاه ایران و جهان-622 (ویرایش 5)
__________________________________________________
در سال 484 ز. {زادروزی}(میلادی) ، گرچه «بهرام» ، برجسته ترین ارتشبد «ایران ساسانی» ، آغاز سومین جنگ ایران با «ترک های هپتالی»(1) را درست نمی دانست ؛ ولی «پیروز یکم» ، شاهنشاه ایران ساسانی ، کمی پس از آزاد شدن پسرش «کاوهء یکم» از دست «ترک های هپتالی» ، این جنگ (2) را آغاز کرد ؛ که با کشته شدن خودش ، و همهء رزمندگان سپاه «ایران ساسانی» پایان یافت (3) ؛ و شش شهر ایرانی «نیشاپور» ، «توس» ، «بلخ» ، «مرو» (مزار شریف امروزه روز) ، «نیسا» ، و «کابل» از قلمروی «شاهنشاهی ایران ساسانی» جدا و به خاک «ترک های هپتالی» افزوده شدند (2) . همچنین ، شمار فراوانی از ایرانیان ، که در میان آنها ، «موبد موبدان» ، «زنان دربار» ، «دو دختر پیروز یکم» ، «فرماندهان ارتش ایران ساسانی» ، دیده می شدند ؛ بندی (اسیر) «ترک های هپتالی» گردیدند ؛ و همهء گنجینه های «ایران ساسانی» نیز ، بدست خان هپتالیان ، که «خوشنواز» (4) نام داشت ، افتاد . یادآوری میشود که «ترک های هپتالی» ، دو شهر دیگر ایران ، بنامهای «سمرقند» و «بخارا» را نیز ، در سال 426 زادروزی (میلادی) ، زورگیری کرده بودند.

«گشنسپداد» ، یکی از سرداران ایرانی ، چندی پس از پایان جنگ سوم هپتالیان و ایران ساسانی ، گفت : «پیروز یکم ، میهن بزرگ و آزاد ما را ، چنان دچار بندفتادگی (اسارت) کرد که تا کشور ایران هست ، از این بندفتادگی (اسارت) اندوهبار ، نتوان رهائی یافت».

(1) https://en.wikipedia.org/wiki/Hephthalites
(2) https://en.wikipedia.org/wiki/Hephthalite–Sasanian_War_of_484
(3) https://en.wikipedia.org/wiki/Peroz_I
(4) https://en.wikipedia.org/wiki/Khushnavaz