بسم الله الرحمن الرحیم
بسم الله الرحمن الرحیم
پاسخ قسمت دوم :
اما اراده، که عزم و تصمیم قطعی برای انجام کاری می باشد، یک نیروی درونی است و با بیرون کاری ندارد و حتی ممکن است بر خلاف امیال باشد. مانند کسی که میل به خوردن دارد، گرسنه نیز شده است، اما چون روزه است و یا این خوردنی برای او مضر است، به حکم عقل و شرع، اراده میکند که نخورد .
شهید آیت الله مطهری رحمة الله علیه: اراده نیرویی است در انسان كه همه میلها و ضد میلها را، همه كششها و تنفرها، خوفها، بیمها و ترسها را تحت اختیار خود قرار میدهد و نمیگذارد كه یك میل یا ضد میل، انسان را به یك طرف بكشد.(مجموعه آثار شهید مطهری، ج 22، ص: 493)
نکتۀ مهم :
آدمی، همیشه امیال دوست داشتنهای کوچکتر را در راه امیال بزرگتر فدا و قربانی م یکند؛ مانند: فدا و قربانی کردن میل به خوردن یک خوراکی، در راه میل به حفظ سلامتی- فدا کردن پول، برای خرید مواد مصرفی، یا مسکن، یا خودرو و ... - و یا فدا و قربانی کردن مال و جان، در راه رسیدن به مقامات والای قُرب الهی که یک میل روحی و معنوی والا می باشد.
ریشه امیال :
برخی از امیال، ریشۀ نفسانی دارند، یعنی همان نیازها و خواهشهای نفس حیوانی که حیات مادی و حیوانی بدن در زندگی دنیوی میباشد، مانند: میل به خوردن، خوابیدن، جماع، استراحت و سایر نیازها و لذت های مادی.
اما، برخی از امیال، ریشۀ عقلانی و فطری دارند؛ یعنی همان نیازهای روح که اصل وجود است، به رشد، کمال و سعادت ابدی؛ یا همان میل به حیات معقول .
بنابراین، اگر نفس حیوانی، بر مملکت وجود حاکم شود، امیال و اوامر نفسانی، بر احکام عقلی غلبه مییابد و اگر نیروی عقل حاکم شود، هواهای نفسانی را به کنترل در میآورد و از بدن، نیازها و امیال مادی، به عنوان وسیله برای رسیدن اهداف عالی، استفاده مینماید.
نتیجه :
نه تنها میل یا همان محبّت - دوست داشتن، ریشه و انگیزۀ اراده می شود، بلکه هدف و مقصد اراده نیز همان رسیدن به محبوب میباشد. لذا محبّت هم اول است و هم آخر.
بنابراین، آدمی باید دقت کند که چه چیزهایی را دوست دارد و چرا؟ آیا محبّت او، ریشه در هواهای نفسانی دارد،یا عُقلایی است و ریشه درفطرت قلب دارد؟!باید بیندیشد که محبوب غایی کیست یا چیست؟!
چرا که محبوبها همه در راستای یکدیگر قرار میگیرند تا برسند به محبوب غایی. مِثل این که آدمی ثروت را برای رفاه و لذت دوست دارد، و رفاه و لذت را برای زندگی بهتر دوست دارد، اما باید ببیند که زندگی بهتر را برای چه دوست دارد؟(ادامه دارد...)
پاسخ قسمت دوم :
اما اراده، که عزم و تصمیم قطعی برای انجام کاری می باشد، یک نیروی درونی است و با بیرون کاری ندارد و حتی ممکن است بر خلاف امیال باشد. مانند کسی که میل به خوردن دارد، گرسنه نیز شده است، اما چون روزه است و یا این خوردنی برای او مضر است، به حکم عقل و شرع، اراده میکند که نخورد .
شهید آیت الله مطهری رحمة الله علیه: اراده نیرویی است در انسان كه همه میلها و ضد میلها را، همه كششها و تنفرها، خوفها، بیمها و ترسها را تحت اختیار خود قرار میدهد و نمیگذارد كه یك میل یا ضد میل، انسان را به یك طرف بكشد.(مجموعه آثار شهید مطهری، ج 22، ص: 493)
نکتۀ مهم :
آدمی، همیشه امیال دوست داشتنهای کوچکتر را در راه امیال بزرگتر فدا و قربانی م یکند؛ مانند: فدا و قربانی کردن میل به خوردن یک خوراکی، در راه میل به حفظ سلامتی- فدا کردن پول، برای خرید مواد مصرفی، یا مسکن، یا خودرو و ... - و یا فدا و قربانی کردن مال و جان، در راه رسیدن به مقامات والای قُرب الهی که یک میل روحی و معنوی والا می باشد.
ریشه امیال :
برخی از امیال، ریشۀ نفسانی دارند، یعنی همان نیازها و خواهشهای نفس حیوانی که حیات مادی و حیوانی بدن در زندگی دنیوی میباشد، مانند: میل به خوردن، خوابیدن، جماع، استراحت و سایر نیازها و لذت های مادی.
اما، برخی از امیال، ریشۀ عقلانی و فطری دارند؛ یعنی همان نیازهای روح که اصل وجود است، به رشد، کمال و سعادت ابدی؛ یا همان میل به حیات معقول .
بنابراین، اگر نفس حیوانی، بر مملکت وجود حاکم شود، امیال و اوامر نفسانی، بر احکام عقلی غلبه مییابد و اگر نیروی عقل حاکم شود، هواهای نفسانی را به کنترل در میآورد و از بدن، نیازها و امیال مادی، به عنوان وسیله برای رسیدن اهداف عالی، استفاده مینماید.
نتیجه :
نه تنها میل یا همان محبّت - دوست داشتن، ریشه و انگیزۀ اراده می شود، بلکه هدف و مقصد اراده نیز همان رسیدن به محبوب میباشد. لذا محبّت هم اول است و هم آخر.
بنابراین، آدمی باید دقت کند که چه چیزهایی را دوست دارد و چرا؟ آیا محبّت او، ریشه در هواهای نفسانی دارد،یا عُقلایی است و ریشه درفطرت قلب دارد؟!باید بیندیشد که محبوب غایی کیست یا چیست؟!
چرا که محبوبها همه در راستای یکدیگر قرار میگیرند تا برسند به محبوب غایی. مِثل این که آدمی ثروت را برای رفاه و لذت دوست دارد، و رفاه و لذت را برای زندگی بهتر دوست دارد، اما باید ببیند که زندگی بهتر را برای چه دوست دارد؟(ادامه دارد...)
- ۴۳
- ۱۲ آبان ۱۴۰۵
دیدگاه ها (۰)
در حال بارگزاری
خطا در دریافت مطلب های مرتبط