بسم الله الرحمن الرحيم

بسم الله الرحمن الرحيم
قسمت اول : نهج البلاغه، حکمت 82
امیرالمؤمنین، امام علی علیه السلام:
اُوصيكُمْ بِخَمْس لَوْ ضَرَبْتُمْ اِلَيْها آباطَ الاِبِلِ لَكانَتْ لِذلِكَ اَهْلاً:
شما را به پنج برنامه وصیت می‌کنم که اگر برای‌ یافتنش مشقت سفری‌ سخت را عهده‌دار شوید، هرآینه سزاوار است:
لايَرْجُوَنَّ اَحَدٌ مِنْكُمْ اِلاّ رَبَّهُ،احدی‌ از شما جز به پروردگارش امید نبندد،
وَ لايَخافَنَّ اِلاّ ذَنْبَهُ،و جز از گناهش وحشت نکند،
وَ لايَسْتَحِيَنَّ اَحَدٌ مِنْكُمْ اِذا سُئِلَ عَمّا لايَعْلَمُ اَنْ يَقُولَ لااَعْلَمُ، و از اعلامِ نمی‌ دانم به وقت پرسش شدن از چیزی‌ که نمی‌داند حیا نکند،
وَ لايَسْتَحِيَنَّ اَحَدٌ اِذا لَمْ يَعْلَمِ الشَّىْءَ اَنْ يَتَعَلَّمَهُ.و از آموختن علمی‌ که دارا نیست شرم ننماید.
وَ عَلَيْكُمْ بِالصَّبْرِ، فَاِنَّ الصَّبْرَ مِنَ الاْيمانِ كَالرَّأْسِ مِنَ الْجَسَدِ، و بر شما باد به شکیبایی‌، چه اینکه شکیبایی‌ نسبت به ایمان، به منزله سر نسبت به بدن می‌باشد؛
وَ لاخَيْرَ فى جَسَد لارَأْسَ مَعَهُ‌، وَ لا فى ايمان لاصَبْرَ مَعَهُ‌. و هیچ خیری در بدنی که سر ندارد وجود ندارد، و نه در ایمانی که همراه با صبر نیست.
شرح مختصر :
فرمودند که می‌ارزد آدمی برای کسب این پنج فضیلت، رنج و مشقّت سفری دور را تحمل کند؛ یعنی: می‌ارزد که به خودش زحمت دهد، و حتی به رنج بیفتد، تا این فضایل را کسب نماید.
خوف و رجاء :
خوف و رجاء، یعنی: «ترس و امید»، دو عامل اصلی در حرکت و موفقیت انسان می‌باشند.
ترس، سبب مراقبت و بازدارندگی از رسیدن آسیب‌ها و آفات می‌گردد؛ آدمی باید خود را از گزندها حفظ کند تا نعماتی که به او داده شده، ضایع نشوند و به نقمت مبدل نگردند.
امید، سبب پیدایش انگیزه، جهت حرکت هدفدار برای رسیدن می‌گردد؛ لذا نشاط‌آور و قوت‌بخش می‌باشد.
1- امید :
برای امید، تعاریف بسیاری شده است؛ اما باید دقت کنیم که امید با آرزو، متفاوت است. ممکن است آرزو، خیالی، یا دور از دسترس باشد، اما امید، طمع کردن به چیزی است که دستیابی به آن ممکن می‌باشد.
امید، اولاً نسبت به آینده می‌باشد و ثانیاً نسبت به رسیدن خیر، از جانبی غیر از خود می‌باشد. مانند امید داشتن به یاری کسی که می‌تواند یاری کند.
فرمود: هیچکدام از شما، جز به پروردگارش امید نبندد؛ چرا که همگان خود فقیر، نیازمند و امیدوار به غیر می‌باشند! خالق، مالک، رازق، غفار، رحمان و رحیم اوست و اوست که امور را ربوبیّت تدبیر و مدیریت‌می‌کند؛ لذا امید بستن جز به او، خطا و اوهام است.(ادامه دارد...)