. 1 **

. 1 **
معجم رجال احدیث ؛ ج 18 ص 100-101» به نقل از «قیام مختار ؛ رضوی اردکانی ؛ ص 55» :

با وجود جو خفقان واختناق، انتظار ارتباط علني ميان امام و مختار بي‌مورد است. امام شخصا از رهبري قيام سرباز زد، اما به عمويش محمد بن حنفيه ولايت داد كه رهبري و پشتيباني معنوي قيام را به عهده بگيرد و مختار مردم را به بيعت با محمد بن حنفيه فرا مي‌خواند. از آثار و فوايد اين كار ايجاد امنيت براي امام ، مشغول كردن ذهن دشمن و جاسوسان آن به غيرامام، ومصونيت آن حضرت (ع) از خطر را مي‌توان نام برد. امام مردم وانقلابي‌ها را به همراهي با مختار تشويق و ترغيب مي‌كرد وبه عمويش مي‌فرمود: اي عمو! اگر برده سياهي براي ما اهل البيت قيام كند، برمردم است كه اوراياري رسانند و من تورا بر اين امر گماردم. پس هرچه خواهي كن. آن گاه آنان پس از شنيدن كلام امام خارج شدند، درحالي كه مي‌گفتند: زين العابدين و محمد بن حنفيه به ما اجازه دادند. امام با پذيرفتن هدايايي كه مختار براي حضرت فرستاده بود، در واقع او را تائيد مي‌كرد. در چند مورد گزارش شده كه امام در حق مختار دعا كرده است.

. 2 **

مرحوم آیت الله خویی ضمن بررسی و رد احادیثی که در مذمت مختار رسیده است،نظر خود را در خصوص مختار چنین می نویسد : .... در حسن حال مختار همان بس که او با کشتن قاتلان امام حسین ( ع ) دل اهل بیت پیامبر را شاد کرد و این خود خدمتی بزرگ به ساحت مقدس خاندان پیامبر می‌باشد که استحقاق پاداش از جانب آن بزرگوران را دارد ....
آنگاه با استناد به روایتی می‌گوید : از ظاهر بعضی روایات به دست می‌آید که قیام مختار با اذن خاص امام سجاد علیه السلام بوده است ایشان به شدت انتساب مختار به فرقه گمراه کیسانیه رد می‌کند و می‌فرمایند : این اتهام توسط اهل سنت به مختار وارد شده است : « و هذا القول باطل جدا ....» و این نظریه جدا باطل است
( معجم رجال احدیث ؛ ج 18 ص 100-101) 

. 3 **

علامه امینی می‌فرمایند :
هر که با دیده بصیرت و تحقیق بر تاریخ و حدیث و علم رجال بنگرد ؛ در میابد که مختار،از پیشگامان دین داری و هدایت بوده است و همانا نهضت مقدس او تنها برای برپایی عدالت به وسیله ریشه کن کردن ملحدان و ظلم اموی بود. به درستی که ساحت مختار از مذهب کیسانی به دور بود و نسبت ها و تهمت های ناجوانمردانه که به او نسبت داده اند حقیقت ندارد و بی جهت نیست که ائمه هدی و سروران ما مانند امام سجاد و امام باقر و امام صادق صلوات الله علیهم به او رحمت فرستاده اند مخصوصا امام باقر علیه السلام به گونه ای بسیار زیبا او را مورد ستایش قرار داده است و همیشه خدمات او در نزد اهل بیت علیهم السلام مورد تقدیر و تشکر بوده است...

(الغدیر جلد 2 صفحه 342)

. 4 **

یکی از پرسش هایی که در زمان حیات آیت الله العظمی بهجت از ایشان صورت گرفت،پرسشی در مورد شخصیت مختار بن ابوعبید ثقفی بود. شرح پرسش و پاسخ آیت الله بهجت را به نقل از کتاب ورق های آسمانی در زیر می خوانیم:
سؤال:
“نظر حضرتعالی درباره شخصیت مختار ثقفی که مورد تردید واقع شده است، چیست؟ علاقمندیم که دیدگاه شما را در این مورد بدانیم”.

پاسخ:
«مختار اهل نماز بود. او از اولیای خدا بود. نماز را با حال عجیبی می خواند. در شأن مختار همین کفایت می‏کند که قاتل دشمنان اهل بیت(ع) و قتله سیدالشهداء(ع) بود.
نقل است که می‏گفت: “فلانی را کشتم، فلانی را کشتم …” تا اینکه وقتی آخرین نفر را کشت گفت: “الان راحت شدم”.
دوره نهضت او شاید ۹ ماه بوده اما نوشته ‏اند:هنگامی که آخرین نفر که «محمد اشعث» یا «شمر» بود را به قتل رساند گفت: “الان اگر بمیرم دیگر باکی نیست”. یعنی وقتی به نهایت مقصودش رسید گفت: دیگر اگر بمیرم، غصه‏ای ندارم