38

رویدادِ زمینه‌ایِ
_______________________________
در سال 591 پ. {پیشازادروز} (قبل میلاد) ، «هُوَخَشتَر» (1)(2) ، فرمانروایِ «شاهنشاهیِ ایرانِ هگمتانی» (3)(4) ، با همپیمان کردن پادشاهیِ ایرانی‌تبار «اورارتور» (5) و پادشاهیِ ایرانی‌تبارِ «هاتیان» (6) ، قلمروی خود را گسترش داد (1) ؛ و با این کار ، «شاهنشاهی ایرانِ هگمتانی» را همسایهء پادشاهی یونانی‌تبار «لیدیه» (7) کرد (1) . گویا در همین گاهپیرامونی (حدودِ زمانی) ، «شاهنشاهیِ سومرِ نوین» (8) نیز ، بخشِ کوچکی از پدفرازِ (جنوبِ) «هاتیا» (آسیایِ صغیر یا آناتولی) را ، به قلمروی خود ، افزود.


رونهیدنی (قابل توجه) است که پایتختِ پادشاهیِ «اورارتو» ، شهر «توشپا» (9) بوده است ؛ که باستانیجای (سایت باستانیِ) آن ، در خاور شهر امروزی «وان» (10) جای‌دارد ؛ و همچنین ، پایتختِ پادشاهیِ ایرانی‌تبارِ «هاتیان» (4) ، شهر «هاتوسا» (11) بوده است.



(1) https://en.wikipedia.org/wiki/Cyaxares
(2)«هُوَخَشتَر» ، به مینویِ (معنیِ) «شاهنشاهِ برتر» است ؛ و من بر این باورم که بزرگان و مردمِ «ایران‌زمین» ، پس از دیدنِ فرمانروائیِ بسیار بسیار درخشانِ دومین شاهنشاهِ «ایرانِ هگمتانی» ؛ این فَرنام (لقب) را به او داده‌اند.
(3) https://en.wikipedia.org/wiki/Medes
(4)«شاهنشاهیِ ایرانِ هگمتانی» ، همان «شاهنشاهیِ ماد» است ؛ و «مَت» ، همان «ماد» است ؛ و شهرِ «هگمتان» ، همان شهرِ «همدان» است . همانجور که میدانید ، «ماندانا» ، مادرِ «کوروشِ بزرگ» ، یک دخترِ هگمتانی (همدانی) بوده است.
(5) https://en.wikipedia.org/wiki/Urartu
(6) https://en.wikipedia.org/wiki/Hattians
(7) https://en.wikipedia.org/wiki/Lydia
(8) https://en.wikipedia.org/wiki/Neo-Babylonian_Empire
(9) https://en.wikipedia.org/wiki/Tushpa
(10) https://en.wikipedia.org/wiki/Van,_Turkey
(11) https://en.wikipedia.org/wiki/Hattusa