تاریخ کوتاه ایران و جهان-453

تاریخ کوتاه ایران و جهان-453
___________________________________________
نواگری (موسیقی) در ایران ، دستکم پیشینه ای 5000 ساله دارد . در کاوشگاه های باستانی باختر ایران ، چنگ های بزرگ و کوچک 5000 سال پیش ، یافت شده اند (1). در آئین های شاهنشاهی ، دینی ، و مردمی هخامنشیان ، نواگری (موسیقی) ، کارکرد (نقش) فرجائی (مهمی) را داشته است (2) ؛ ولی فراز (اوج) موسیقی باستانی ایران ، از آن «شاهنشاهی ایران ساسانی» بوده است (2) ، چون بسیاری از «دستگاه های گام بندی نواگری ایرانی» ، در این هنگامه و بدست «باربد» نوآوری شده اند (2). «فارابی» ، پنج سده پس از «باربد» ، سامانهء «نوانویسی» (موسیقی نویسی) ساسانیان را به نوشته درآورد (2). «پایکوبی» (رقص) و «آوازخوانی» نیز در ایران ، دستکم پیشینه ای 5000 ساله دارد (2) . در آئین های پیشواز کردن از پادشاهان و فرپیشه داران (مقامات) بلندپایهء بازدید کننده از پایتخت ایران نیز از «نواگری» ، «پایکوبی» و «آوازخوانی» بهره برده می شده است ؛ گاهی نیز گروه های «نواگری» ، «پایکوبی» و «آوازخوانی» ، از ایران به دربار امپراتور چین میرفتند تا برنامه هائی را به کنش درآورند (اجرا کنند) (2).

بخش بالائی نگارهء (تصویر) این فرسته (پست) ، بخشی از ریزچین (موزائیک) مرمرین ایوان کاخ «شاپور دوم» در بیشاپور را نشان میدهد . بخش پائینی نگارهء فرسته نیز ، جام زرین ساسانی را نشان میدهد که در آن ، نواگران ساسانی بنگاره کشیده شده اند . این جام زرین ، امروزه در «موزهء بریتانیا» (بریتیش میوزیوم) ، دربرابر دید بازدیدکنندگان میباشد (2).

(1) http://www.iranicaonline.org/articles/music-history-i-pre-islamic-iran
(2) https://wikivisually.com/wiki/Sasanian_music