تاریخ کوتاه ایران و جهان-734

تاریخ کوتاه ایران و جهان-734
_________________________________________
در سال 590 ز. {زادروزی}(میلادی) ، چون «هرمز چهارم» (1) ، سر سازگاری با «امپراتوری روم خاوری» را نداشت ؛ و چون «ایران ساسانی» توانسته بود در برابر «ترک‌های همپیمان روم» ، به یک پیروزی درخشان ، دست یابد ؛ دو برادر‌زن «هرمز چهارم» ، بنامهای «ویستهم» (2) و «ویندویه» (3) ، که دست‌نشاندگان «امپراتوری روم خاوری» بودند ، بدستور اربابان رومی خود ، یک «براندازش» (کودتا) برپد (علیه) «هرمز چهارم» ، برپا کردند و او را کشتند ؛ و «خسرو‌پرویز» (4) ، پسر 19 سالهء «هرمز چهارم» را بر تخت شاهنشاهی ایران ساسانی نشاندند ؛ و دوباره «امپراتوری روم خاوری» را بر دربار «شاهنشاهی ایران ساسانی» چیره گرداندند . ولی این به روی کار آمدن «خسرو‌پرویز» ، «جنگ درونی (داخلی) در شاهنشاهی ایران ساسانی» (5) را براه انداخت ، که در فرسته‌های سپسین (بعدی) ، به آن خواهم پرداخت.

زمینهء تاریخی «براندازش» (کودتا) برپد (علیه) «هرمز چهارم» ، و شاهنشاه شدن «خسرو‌پرویز»
___________________________________________________________________
«یزدگرد یکم» در سال 399 ز. {زادروزی}(میلادی) ، به شاهنشاهی «ایران ساسانی» رسید (6)(7) ؛ و از آنجا که او به «امپراتوری روم خاوری» وابستگی داشت ، از همان آغاز شاهنشاهی‌اش ، روند برآورده کردن آرزوهای «امپراتوری روم خاوری» دربارهء «ایران ساسانی» را آغاز کرد.

«امپراتوری روم خاوری» ، دربارهء «ایران ساسانی» ، سه آرزو داشت :

1- برچیده شدن فرآوریشیوهء (شیوهء تولید) «خویشفرمائیگرائی» و جایگزین شدن آن ، با فرآوریشیوهء «برده‌دارسالاری»
2- برچیده شدن دین «مزدایسنا» ، یا همان دین زرتشت ، که دشمن «برده‌دارسالاری» ، و پشتیبان «خویشفرمائیگرائی» بود
3- برپا شدن دین «خدایارگرائی (مسیحیت) سازگارشده با برده‌دارسالاری» در «ایران ساسانی» ، بجای دین «مزدایسنا» (دین زرتشت)

مردم ایران ، برای این نارو‌های (خیانت‌های) «یزدگرد یکم» ، او را کشتند ؛ ولی با پامیانگذاری‌های (دخالت) ارتشی (نظامی) «امپراتوری روم خاوری» ، «بهرام پنجم» (بهرام گور) که دست‌نشاندهء رومیان بود ، پس از «یزدگرد یکم» ، شاهنشاه ایران ساسانی شد ، و شاهنشاهان پس از «بهرام پنجم» نیز ، پیش‌بردن خواسته‌های «امپراتوری روم خاوری» را دنبال کردند ؛ تا اینکه در سال 488 زادروزی (میلادی) ، «کاوهء (قباد) یکم» به شاهنشاهی «ایران ساسانی» رسید.

چند سال پس از شاهنشاه شدن «کاوهء (قباد) یکم» ، «مزدک» که یک موبد درستکار زرتشتی بود ، با برپا کردن خیزشی ، دوباره «خویشفرمائیگرائی» را در «ایران ساسانی» برپا کرد ، و شاهنشاه «کاوهء (قباد) یکم» ، از او پشتیبانی کرد ؛ ولی در سال 531 زادروزی (میلادی) ، با درگذشت «کاوهء (قباد) یکم» ، «خسرو انوشیروان» ، پسر سوم «کاوهء (قباد) یکم» ، با برپا کردن یک «براندازش» (کودتا) برپد (علیه) بزرگترین برادرش ، «کاووس» که پشتیبان «مزدک» بود ، به شاهنشاهی «ایران ساسانی» رسید ؛ و «خویشفرمائیگرائی» را دوباره برچید و «برده‌دارسالاری» را دوباره برپا کرد.

در سال 579 زادروزی (میلادی) ، با درگذشت «خسرو انوشیروان» ، پسرش «هرمز چهارم» که با «امپراتوری روم خاوری» ، سر سازگاری نداشت ؛ به شاهنشاهی «ایران ساسانی» رسید ؛ پایابراین (بنابراین) ، در سال 590 زادروزی (میلادی) ، دو برادر‌زن «هرمز چهارم» ، بنامهای «ویستهم» (2) و «ویندویه» (3) ، که دست‌نشاندگان «امپراتوری روم خاوری» بودند ، بدستور اربابان رومی خود ، یک «براندازش» (کودتا) برپد (علیه) «هرمز چهارم» ، برپا کردند و «خسرو‌پرویز» (4) ، پسر 19 سالهء «هرمز چهارم» را بر تخت شاهنشاهی ایران ساسانی نشاندند ، که «جنگ درونی (داخلی) در شاهنشاهی ایران ساسانی» (5) را بدنبال خود آورد.

(1) https://en.wikipedia.org/wiki/Hormizd_IV
(2) https://en.wikipedia.org/wiki/Vistahm
(3) https://en.wikipedia.org/wiki/Vinduyih
(4) https://en.wikipedia.org/wiki/Khosrow_II
(5) https://en.wikipedia.org/wiki/Sasanian_civil_war_of_589-591
(6) https://en.wikipedia.org/wiki/Yazdegerd_I
(7) http://wisgoon.com/pin/27150962/