یکی از اصحاب امام کاظم (ع) (م. ۱۸۳ق.) به تعبیر خود، «نَعْ

یکی از اصحاب امام کاظم (ع) (م. ۱۸۳ق.) به تعبیر خود، «نَعْلاَنِ مَمْسُوحَتَانِ» (یک جفت کفشِ صاف) به پا می کرده و هنگامی که به پیشگاه آن امام هُمام(ع) شرفیاب شده است؛ امام (ع)، همچون پدر گرامی خویش، از پوشیده شدن آن کفش توسط وی ابراز ناخشنودی و نارضایتی نموده اند.[۲]

در همین راستا، امام صادق(ع) به یکی از اصحاب خود، کفشی را هدیه می فرمایند که از ویژگی های آن کفش، «پاشنه داشتنِ» آن بوده است و آن بزرگوار تأکید می فرمایند که کفش پیامبر (ص) (م.‌۱۱ق.) نیز به همین شکل، یعنی حالت پاشنه دار بوده است. [۳] در متنِ روایت اخیر، عبارت «كَانَتْ مُعَقَّبَةً» از لسان امام صادق (ع) ادا شده که لفظِ «مُعَقَّبَة» در آن، به معنایِ «پاشنه» در زبان فارسی است.

همچنین شکافندۀ دانش ها، امام باقر (ع) (م. ۱۱۴ق.) در بیانی صریح و روشن، در مذمت کفشِ صاف پوشیدن چنین فرموده اند:

«إِنِّي لَأَمْقُتُ اَلرَّجُلَ لاَ أَرَاهُ مُعَقَّبَ اَلنَّعْلَيْنِ» [۴]

(بی تردید من بیزارم از شخصی که «پاشنه» برای کفش او نمی بینم!)

نتیجتاً پیشوایان راستین اسلام، کفشِ صاف و تخت یا همان کفشِ بدون پاشنه را برای پوششِ پایِ مؤمنان، مناسب ندانسته و به هیچ عنوان چنین کفشی را تأیید نفرموده اند.

نکته ای در روایتی منسوب به امیرمؤمنان حضرت علی (ع) (م. ۴۰ق.) مرتبط با نهیِ از کفشِ صاف پوشیدن به نظر نگارنده رسیده است که در آن «غیب گویی امام علی (ع)» به نظر می رسد و ما به برجسته نمودن و تحلیل آن در این فرصت خواهیم پرداخت.

حدیث یاد شده، برای نخستین بار توسط «کُلَینی» (م. ۳۲۹ق.) از عالمان و حدیث نگارِان مورد اعتماد شیعه و از محدثان ایرانی الاصل، در کتابِ «کافی» با سلسلۀ راویان و استادانِ وی تا امام صادق (ع) و سپس از ایشان و پدران معصومشان (ع) تا حضرت امام علی (ع) رسانده و در نهایت در آن کتاب ضبط شده است.

با این بیان، حضرت امیر (ع) در این روایت فرموده اند:

«… لاَ تَحْتَذُوا اَلْمَلْسَ فَإِنَّهَا حِذَاءُ فِرْعَوْنَ وَ هُوَ أَوَّلُ مَنِ اِتَّخَذَ اَلْمَلْسَ.» [۵]

(…«کفشِ صاف» (مَلْس) نپوشيد؛ چون [این نوعْ کفش] «كفشِ فرعون» بوده است و او نخستين شخصی بود كه [کفشِ صاف و بدون پاشنه را] برگرفت (پوشید)!)