🔳 فعالیت ۸۰ شركت دانش‌بنیان ایرانی در حوزه سلول‌های بنیادی....

روزنامه رسالت تاریخ انتشار : 20 بهمن ۱۴۰۰ - دستاوردهای علمی ایران در 43 سالگی انقلاب اسلامی:

* فعالیت ۸۰ شركت دانش‌بنیان ایرانی در حوزه سلول‌های بنیادی

رشد تولید علم و پژوهش در رشته‌های نوظهور مانند سلول‌های بنیادی از دیگر دستاوردهای انقلاب اسلامی است؛ به‌طوری‌که ایران درحوزه سلول‌های بنیادی و پزشكی بازساختی درسال ۲۰۱۸ جایگاه چهاردهمی دنیا را از آن خودکرده و هم‌اکنون در میان کشورهایی که در این زمینه صاحب‌نام‌اند، جزو ۱۰ کشور برتر جهان و رتبۀ نخست در منطقه قرار داریم.

پس از به ثمر نشستن انقلاب اسلامی درسال ۱۳۵۷ به حوزه آموزش و پژوهش مانند بسیاری ازحوزه های دیگر توجه خاصی شد، به‌طوری‌که در سطوح دانشگاهی، دركنار تربیت دانشجو به تحقیق و پژوهش نیز به‌صورت ویژه پرداخته شد و این فقط به علوم پایه و مهندسی معطوف نبوده بلكه دستیابی و كسب علوم جدیدی كه دردنیا وجود داشت همواره از سوی جامعه متخصص دانشگاهی دنبال می‌شد.

پیگیری متخصصان و پژوهشگران در این ۴۰ سال، موجب دستیابی و پیشرفت كشور درعلوم جدید همچون نانو، بایو، سلول‌های بنیادی و فضایی شده به‌طوری‌که با توجه به اهمیت این علوم برای پیشرفت كشور، سند توسعه نیز برای برخی از این فناوری‌ها درنظر گرفته‌شده است.

سند توسعه علوم و فناوری سلول‌های بنیادی مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال۹۲ ابلاغ شد. در این سند برخلاف سایر برنامه‌ریزی‌ها به‌جای فكركردن به برندهای پژوهشی بر مسئله توسعه فناوری تمرکز شد. برهمین اساس درحوزه سلول‌های بنیادی در پایان سال ۱۳۶۹ برای اولین بار فعالیت سلول‌های بنیادی در دانشگاه علوم پزشكی تهران با پیوند سلول‌های بنیادی خون‌ساز یا پیوند مغز استخوان شروع شد و در ادامه محققان ایرانی توانستند از سلول‌های بنیادی حتّی در پیوندهای پوست و ترمیم بافت آسیب‌دیدۀ قلب استفاده کنند. همچنین در پژوهشکدۀ رویان اصفهان، شبیه‌سازی به سلول‌های بنیادی انجام‌شده است. استفاده از این سلول‌ها در پیوند قرینۀ چشم، تکثیر سلول‌های بنیادی بندناف به‌منظور درمان سرطان یا صدمات بافت قلب، عصب و سلول‌های استخوانی و ترمیم ضایعات نخاعی ازجمله دستاوردهای بزرگ کشور ما در این حوزه به شمار می‌رود. ‎ ‎

ایران پس از تشكیل موسسه رویان در دهه ۷۰ كه اكنون كشور ما با این موسسه صاحب برند در سطح بین‌المللی است، توانسته جایگاه خود را تثبیت کند و اكنون به روایت آمارها، تعداد مراكز پیوند سلول‌های بنیادی خون‌ساز در كشور به ۱۸ حوزه رسیده است و سالی ۱۲۰۰ پیوند در كشور انجام می‌شود. در حوزه تحقیقات در حال حاضر به‌غیراز رویان ۴۵ مركز تحقیقاتی در دانشگاه علوم پزشكی ایران، دانشگاه‌های وزارت علوم و دانشگاه آزاد در حوزه سلول‌های بنیادی، سلول درمانی، ژن‌درمانی، مهندسی بافت و پزشكی بازساختی درحال فعالیت هستند.

با برنامه‌ریزی انجام‌شده و براساس سند توسعه سلول‌های بنیادی و پزشكی بازساختی از چهار سال پیش، تحول بزرگی در این حوزه اتفاق افتاده و این علم به ثروت تبدیل‌شده و تعداد شرکت‌های دانش‌بنیان این حوزه كه كمتر از تعداد انگشتان یک دست بود اكنون به ۸۰ شركت رسیده است؛ فعالیت این شرکت‌ها از تولید ظرف كشت سلول كه پیش‌ازاین همه وارداتی بوده تا محیط كشت و تكثیرسلول را در برمی‌گیرد.

طی سال‌های اخیر، بیشتر سیاست‌گذاری‌ها به سمت فناوری و خلق ثروت معطوف بوده و شرکت‌های دانش‌بنیان این حوزه نسبت به صادرات محصولات به كشورهای مختلف در حوزه آسیا و خاورمیانه اقدام کرده و در حال مذاكره با كشورهای اروپایی هستند.