نَجَف‌قُلی خان بَختیاری مشهور به صَمصام‌السَلطَنه
 
نجفقلي­خ...

نَجَف‌قُلی خان بَختیاری مشهور به صَمصام‌السَلطَنه


نجفقلي­خان بختياری، پسر دوم حسين­قلي­خان ايلخاني، در سال 1270 هجری قمری در قوم لر از چهارمحال و بختياري متولد شد. در كودكي مدتي به تحصيل پرداخت و بعد از آن مطابق تربيت ايلي به اسب­سواري و تيراندازي روي آورد. در سال 1299 هجری قمری كه پدرش به دست ظلالسلطان عموي ناصرالدين شاه در اصفهان كشته شد و دو برادرش (اسفنديارخان و علي­قلي­خان) به زندان افتادند، او به رياست ايل بختياري رسيد. هنگامي كه برادرش اسفنديارخان از زندان آزد شد، مقام ايلخاني را به او منتقل نمود. پس از فوت اسفنديارخان، از جانب مظفرالدين شاه به مقام ايلخاني ايل بختياري منصوب و ملقب به صمصام‌السلطنه شد. تا زماني كه مظفرالدين شاه در قيد حيات بود، رابطه صمصام­السلطنه با دربار حسنه بود، اما پس از روي كار آمدن محمدعلي شاه، رابطه اندكي تيره شد. پس از بمباران مجلس شورای ملی دوره­ی اول توسط محمدعلی شاه، با تحريك سردار بهادر و سردار محتشم، صمصام­السلطنه به اتهام جانب‌داري از مشروطيت، از سمت ايلخاني معزول و سردار مظفر به جاي وي منصوب شد و اين اقدام باعث دشمني و نفرت صمصام­السلطنه از محمدعلي شاه و نزديكي بيش از پيش او به مشروطه‌­خواهان شد. در اين زمان، مردم اصفهان در راستاي مبارزه با ظلم و ستم اقبال­الدوله­ی كاشي و عمال شاهزاده معزول ظلالسطان، انجمني فعال به نام انجمن ولايتي به رياست حاج­آقا نورالله نجفي تشكيل دادند و از ضرغام السلطنه و صمصام­السلطنه خواستند اصفهان را به تصرف در آوردند. صمصام السلطنه كه مترصد ضربه‌اي به دولت بود به اتفاق ضرغام السلطنه اصفهان را تصرف نمودند. پس از فتح اصفهان،‌ خوانين بختياري، برنامه و نقشه‌اي براي تصرف تهران نداشتند ولي چند عامل سبب گرديد تا خوانين نظرشان تغيير نمايد و براي فتح تهران خود را مهيا كنند كه عبارت بودند از: 1- تلگراف‌هاي علماي نجف اشرف و انقلابيون ديگر؛ 2- حمايت و درخواست‌هاي مردم اصفهان و 3- دخالت سردار اسعد.
صمصام­ السلطنه پس از تصرف اصفهان فرماندهي قواي بختياري را به برادر خود عليقلي­خان سردار اسعد سپرد و او را راهي تهران كرد و خود در اصفهان ماند. سردار اسعد از يك طرف و سپهدار محمدولی­خان تنكابني رهبر نيروهاي شمال كشور از طرف ديگر تهران را فتح و بساط استبداد صغير محمدعلي شاه برچيده شد.
پس از فتح تهران و عزيمت باشكوه صمصام ­السلطنه به تهران،‌ او از طرف مجلس عالي كه تشكيل شده بود در 2 رجب 1327 به عنوان حاكم اصفهان منصوب شد. سپهدار تنكابني در ترميمي كه در كابينه­ی خود در جمادی الاول 1329 انجام داد، صمصام­ السلطنه را به سمت وزير جنگ منصوب نمود. صمصام‌السلطنه حدود سه‌ماه در اين سمت باقي بود تا اين­كه به دنبال اعلام حكومت نظامي در پايتخت به عنوان فرماندار نظامي تهران تعيين شد.
نخستين دوره­ی نخست ­وزيري صمصام­السلطنه
انتشار خبر بازگشت محمدعلي شاه به ايران و بروز شايعه همكاري محرمانه بين او و سپهدار موجب بركناري سپهدار تنكابني گرديد. و از آنجا كه دفع خطر ناشي از بازگشت محمدعلي شاه از هر اقدامي ضروري‌تر به نظر مي‌رسيد، نجفقلي‌خان صمصام­ السلطنه كه از پشتيباني نيروي نظامي بختياري برخوردار بود و مناسب‌ترين فرد براي اين منظور به شمار مي‌رفت، با رضايت انگليسي‌ها و بنا بر صلاحديد مجلس و انتخاب ناصرالملك نايب­السلطنه، صمصام ­السلطنه در 21 رجب 1329 ( 26 تیر 1290) كابينه خود را مركب از افراد زير تشكيل داد.
1. نجفقلي‌خان صمصام­السلطنه،‌ نخست­وزير و وزير جنگ؛
2. ميرزا حسن­خان مشيرالدوله، وزير عدليه؛
3. ميرزا حسن­خان وثوق­الدوله، وزير خارجه؛
4. ميرزا احمدخان قوام­السلطنه، وزير داخله؛
5. ميرزا ابراهيم­خان حكيم­الملك، وزير ماليه؛
6. ميرزا محمدعلي­خان علاء­السلطنه، وزير علوم؛
7. ميرزا حسين­خان دبيرالملك، وزير پست و تلگراف.
كابينه در فاصله نزديك به 18 ماه،‌ 4 بار در تاريخ‌هاي 6 شعبان 1329 (9 مرداد 1290)، 7 ذيحجه­ی 1329 (6 آذر 1290)، 20 ذيحجه­ی 1329 (19 آذر 1290)، 17 جمادي­الثاني 1330 (15 خرداد 1291)، ترميم شد.
دولت صمصام­السلطنه در ابتدا برنامه‌اي براي كابينه­ی خود نداشت كه به مجلس ارائه نمايد. ولي بالاخره توانست برنامه‌اي مشتمل بر 10 ماده در خصوص قانون انتخابات، تجديدنظر در قوانين اساسي، مجازات تضعيف‌­كنندگان دولت و رسانه‌هاي مختلف، تجديدنظر در قوانين انجمن‌هاي ايالتي و ولايتي، تشكيل ژاندارمري، حذف و تعديل ادارات غير ضرور، اصلاح وزارت عدليه و چگونگي تنظيم روابط ديپلماسي با كشورهاي ديگر، تنظيم و تقديم مجلس نمايد كه اين برنامه در 9 رمضان 1329 با اكثريت به تصويب رسيد.
اقدامات و اتفاقات نخستين دوره­ی نخست ­وزيري صمصام­ السلطنه
دفع فتنه­ی محمدعلي شاه و برادرانش ابوالفتح ميرزا سالارالدوله و مل

دانلود نرم‌افزار اندروید ویسگون دانلود از بازار

Loading...