سیره پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله

وقتى از همسر پیامبر(صلى الله علیه وآله) درباره اخلاق ایشان پرسیدند، گفت: «او اخلاقش قرآن بود». او قرآن مجسّم بود و اخلاق نیک او را قرآن مى ستاید و مى فرماید: «إِنَّکَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِیمٍ»؛قلم (68)،

الف) عبادت
نشست و برخاستش، همراه با ذکر خدا بود. با آن که «معصوم» بود، ولى آن قدراز خشیت خدا مى گریست که سجده گاهش خیس مى شد. «بنده خدا» بود و هنگام نیایش، همچون مسکینان نیازمند، دست ها را بالا مى گرفت.
نماز را نور چشم خود مى دانست و «وقت» نماز را انتظار مى کشید و هنگام نماز که مى شد، مى گفت: اى بلال! خوشحالمان کن.
پاره اى از شب (گاهى نصف، گاهى ثلث و گاهى دو ثلث) را به عبادت مى پرداخت. با این که تمام روز، خصوصاً در اوقات توقف در مدینه، در تلاش بود، از وقت عبادتش نمى کاست و آرامش کامل خویش را در عبادت و راز و نیاز با حق مى یافت. عبادتش به منظور طمع بهشت و یا ترس از جهنم نبود؛ بلکه عاشقانه و سپاس گزارانه بود. روزى یکى از همسرانش گفت: تو دیگر چرا این قدر عبادت مى کنى؛ تو که آمرزیده هستى! جواب داد: آیا یک بنده سپاس گزار نباشم؟
در حال تنهایى، عبادت را طول مى داد و گاهى ساعت ها سرگرم تهجد بود؛ اما در جماعت، به اختصار مى کوشید و رعایت حال ضعیف ترین افراد را لازم مى شمرد و به آن توصیه مى کرد.
بسیار روزه مى گرفت؛ علاوه بر ماه رمضان و قسمتى از شعبان، یک روز در میان روزه مى گرفت. در دهه آخر ماه رمضان، بسترش را به کلى جمع مى کرد و در مسجد، معتکف مى شد و یکسره به عبادت مى پرداخت؛ ولى به دیگران مى گفت: کافى است در هر ماه، سه روز روزه بگیرید.
با رهبانیت، انزوا، گوشه گیرى و ترک اهل و عیال، مخالف بود. بعضى از اصحاب که چنین تصمیمى گرفته بودند، مورد ملامت وى قرار گرفتند و به آنها فرمود: بدن، زن، فرزند و یاران شما، همه حقوقى بر شما دارند که باید آنها را رعایت کنید.بحارالانوار، ج 93، ص 363؛ مجمع الزوائد، ج 3، ص 150؛ سنن النبى، ص 251.