اگر اندیشهات هیچوقت تغییر نمیکند

«اگر اندیشه‌ات هیچ‌وقت تغییر نمی‌کند،
شاید محکم نایستاده‌ای، بلکه منجمد شده‌ای.»
ثبات فکری همیشه نشانه بلوغ نیست؛ گاهی نشانه ترس از مواجه شدن با حقیقت‌های تازه است. ذهن سالم، توان بازنگری دارد؛ می‌تواند خودش را اصلاح کند، نه اینکه فقط از خودش دفاع کند.

اریک بِرن در نظریه تحلیل رفتار متقابل، از سه بخش شخصیت سخن می‌گوید: والد، بالغ و کودک.
او معتقد بود «والد» بخش ضبط‌کننده است؛ مجموعه‌ای از پیام‌ها، بایدها و نبایدهایی که بدون هضم و فهم عمیق، در ما ثبت شده‌اند. بسیاری از اندیشه‌های به‌ظاهر قطعیِ ما، در واقع بازپخش همین صداهای ضبط‌شده‌اند.

در مقابل، «بالغ» بخش فهم‌شده و درک‌شده شخصیت است؛ جایی که فرد هر لحظه در حال مشاهده، تحلیل، تفکر و کشف تازه است. بالغ می‌پرسد، تردید می‌کند، داده جمع می‌کند و دوباره نتیجه می‌گیرد.
اما «کودک» تحت سلطه والد، بیشتر دنبال پر کردن خلأ حمایت، امنیت و تأیید است؛ چه این والد یک فرد عینی در بیرون باشد، چه یک صدای درونی‌شده در ذهن. در چنین حالتی، فرد برای از دست ندادن احساس تعلق و امنیت، جرأت نمی‌کند متفاوت فکر کند یا باورهایش را بازنگری کند.

گاهی آنچه ما «ثبات عقیده» می‌نامیم،
در واقع وفاداریِ ناآگاهانه به والد درونی است.
رشد اما زمانی آغاز می‌شود که بالغ فعال می‌شود؛
وقتی جرأت می‌کنیم فکر کنیم، نه فقط تکرار.