هايده هنرمندي که از شرق طلوع و در غرب غروب کرد

هايده هنرمندي که از شرق طلوع و در غرب غروب کرد

نام : معصومه ده بالا
نام هنری : هایده
تاریخ تولد : 1321
محل تولد : کرمانشاه
تاریخ وفات : 1368
محل وفات : آمریکا
محل دفن : آمریکا



بيستم ژانويه 1990 ميلادي برابر با سي ام دي 1368 خورشيدي بزرگ بانوي آواز ايران هايده درگذشت

هايده بانوي بي همتا و تکرار نشدني موسيقي ايران در تاريخ 20 فروردين 1321 چشم به جهان گشود
وي در خانواده اي هنر دوست و اهل موسيقي به دنيا آمد . مادرش ذينت بلغاري هم صدايي بسيار زيبا داشت و همچنين پدرش اهل مجالس شعر و موسيقي بود
هايده بزرگ بانوي آواز داراي دو خواهر و يک برادر بود.که مهستي خواننده بزرگ کشورمان خواهر هايده بود
که اين دو خواهر پا به پاي هم خدمات بزرگي به موسيقي کشورمان نمودند و همه جا صحبت از دو خواهر هنرمند هايده و مهستي بود.هايده در سن 13 سالگي ازدواج نمود
و از او سه فرزند به نامهاي کامران و کيوان و تنها دخترش کيانوش به يادگار ماند
به گفته کامران پسر ارشد هايده مادرش در 14 سالگي او را به دنيا آورد و آن زمان هايده آنقدر کم سن بود که مادربزگش در فرزند داري به او کمک ميکرد . هايده از همان دوران کودکي صداي زيبايي داشت و علاقه زيادي به قدم نهادن درعرصه خوانندگي داشت . ولي همسر هايده بنا به دلايل سنتي اجازه خواندن را به هايده نمي داد و هايده نيز به صورت غير رسمي در محافل ميخواند
هايده از سال 1345 فراگيري موسيقي و آوازخواني را نزد موسيقيدان معروف علي تجويدي آغاز کرد
وي در سن بيست و شش سالگي فعاليت حرفه اي خود را با خواندن ترانه "آزاده" اثر استاد علي تجويدي
که بر روي آخرين سروده رهي معيري ساخته شده بود آغاز کرد
اجراي اين اثر با ارکستر بزرگ گلها در راديو تهران موجب شهرت هايده شد . سپس چندي بعد وي به خواندن ترانه هاي پاپ علاقه مند شد
تجويدي در گفتگويي گفت آزاده را هيچ خواننده ديگري نمي توانست چون هايده با چنين وسعت صدايي بخواند
هايده در گفتگو با صداي آلمان در سال 65 گفته است : به دليل علاقه اي که به خواندن داشتم به صورت مخفي با همکاري راديو ايران برنامه اي ضبط نمودم که همسرم به محض اطلاع از ضبط برنامه ام جلوي پخش آن را گرفت و من به مدت يک سال از غم زياد دچار افسردگي شدم
سپس مهستي که 19 سال داشت کار خود را آغاز نمود و من هم يک سال پس از مهستي که ديگه مسير را هموار مي ديدم کار خود را آغاز نمودم . هايده با صداي بسيار پر طنين خود به محض قدم نهادن به دنياي موسيقي ايران چشم هر ناظري را خيره صداي خود نمود و در همان سال اول فعاليت خود در زمره خوانندگان طراز اول کشور در آمد و محبوب خاص و عام گرديد

ترانه هايي همچون رفتم و آزاده و بسياري ترانه هاي ديگر حاصل همکاري بزرگان موسيقي ايران و هايده
ديگر جزو ميراث فرهنگي ما محسوب مي شود . هایده در جمع هنرمندان در لس آنجلس ديري نگذشت که در پس استقرار انقلاب اسلامي در ايران به دنبال تغيرات گسترده فرهنگي و ممنوعيت صداي زن هايده هم همچون ديگر خوانندگان زن مجبور به هجرتي اجباري به خارج از ايران گرديد تا شايد بتواند در شرايطي مناسب به فعاليت هنري خود ادامه دهد





هايده ميگويد در آن زمان مسافرت به خارج از کشور زياد شده بود و هواپيما ها بسيار شلوغ و مسافرت کردن سخت بود به هر ترتيب من در 20 شهريور 1357 تهران را به مقصد لندن ترک نمودم. هايده فعاليتهاي جديد خود را ابتدا در لندن آغاز نمود و پس از هجرت مهستي به لس آنجلس هايده نيز از لندن به لس آنجلس رفت و با نيرو و پشتکاري پر شتاب فعاليتهاي هنري خود را در لس آنجس آغاز نمود
با نگاهي بر کارهاي توليدي هايده در غربت ميتوان جهت گيري به سمت موسيقي مدرن و روز را احساس نمود

چنانکه در سالهاي اول انقلاب که تنوع موسيقي امروزي در عرصه هنر وجود نداشت صداي هايده جذابيتي بود براي همه اقشار جامعه از جوانان گرفته تا همه سنين و همه هايده را دوست داشتند
محبوبيت هايده بسيار زياد و باور نکردني بود به گونه اي که گويي مردم هايده را فراتر از يک هنرمند دوست ميدارند
ترانه هايي از هايده عزيز به جا ماند که گوش کردن آنها حتي به تکرار و در هر زمان براي اکثر ايرانيان لذت بخش ميباشد و به نا گه هر ايراني را غمگين از فقدان زود هنگام هايده ميسازد

ترانه هايي چون
شانه هايت * رسواش ميکنم * سياه چشمون
سوگند * قلبم گرفت * يا رب
کليد قلبم * ساغر هستي * روز هاي روشن
زندگي * ساقي * تاريخ عشق
اي خدا * باده فروش
و صدها ترانه ديگر

بی همتایی و پدید آوردن آثاری خارق العاده بود که هايده را بزگ بانوي آواز ايران لقب دادند
موسيقي اين ترانه ها اغلب از فريد زلاند، صادق نوجوکي، آندرانيک، محمد حيدري، انوشيروان روحاني
و ترانه ها سروده ليلا کسري (هديه)، اردلان سرفراز، بيژن سمندر و ... بود
همچنين بايد از منوچهر چشم آذر نام برد که تنظيم هاي