مطلب طولانی هست ولی لطفا مطالعه کنید.

مطلب طولانی هست ولی لطفا مطالعه کنید.
«سید عباس عراقچی» مذاکره کننده ارشد هسته یی ایران چند روز پیش برخی نقدها به برجام را «غیرمنصفانه و لجبازانه» خواند. نوشتار حاضر به ارزیابی صحت و عیار آن دسته از ادعاهایی می پردازد که به نام نقد به توافق هسته یی در گوشه و کنار فضای رسانه یی کشور مطرح شده است.

زمانی که نمایندگان ایران و 1+5 (شامل روسیه، آمریکا، چین، فرانسه، انگلیس و آلمان) پس از 22 ماه گفت وگوهای فشرده و پیچیده روی متن برنامه ی جامع اقدام مشترک به توافق رسیدند بازار بحث و تحلیل در مورد این توافق داغتر از گذشته شد. در این فضا برخی توافق ایران با 6 قدرت جهان را «تاریخی و خوب» و شماری دیگر «بد» قلمداد می کنند.
به این ترتیب، در کنار نقدهای مفید و سازنده، انتقادهای لجوجانه و مخربی نیز با اهدافی خاص در چند ماه گذشته صورت گرفته است. انتقادهایی از این دست نه تنها به شفاف سازی متن توافق کمکی نکرد بلکه سبب ایجاد شبهه هایی در مورد برجام شد. در ادامه به شماری از انتقادها اشاره کرده و به آن پاسخ می دهیم.

***نقد: با وجود تاخیر در انتشار ترجمه ی فارسی برجام، ترجمه ی این متن از دقت لازم برخوردار نبود. وزارت امور خارجه با ترجمه ی ناصحیح و همچنین تاخیر در انتشار آن قصد انحراف افکار عمومی را داشت و همین موضوع اوایل مردادماه به بحث و جدل در مجلس شورای اسلامی انجامید.
**پاسخ: این اتفاق موضوع تازه یی نیست و پیشینه ی چنین انتقادی به «بیانیه ی سوییس» برمی گردد. پس از خوانده شدن بیانیه ی سوییس مشخص شد که ابهام نه به خاطر اختلاف در متن مشترک بلکه ناشی از ترجمه ی فارسی سخنان «فدریکا موگرینی» مسوول سیاست خارجی اتحادیه ی اروپا بود که متن انگلیسی برجام را خواند. متن توافق وین نیز در ابتدا به زبان انگلیسی نوشته و سپس به زبان های ایتالیایی، آلمانی، فرانسوی و فارسی ترجمه شد. بنابراین، طبیعی است که ترجمه ی سندی با این درجه از اهمیت چند روز زمان می برد. افزون بر کارشناسان وزارت امور خارجه، نهادهای دیگری نیز مسوولیت ترجمه ی برجام را بر عهده گرفتند. به عنوان مثال سازمان انرژی اتمی ترجمه ی بخش های فنی متن را انجام داد. نکته ی مهم اینکه درک درست متن انگلیسی و همسنجی آن با متن ترجمه شده نیاز به تخصص و همچنین تسلط به هر 2 زبان دارد و نمی توان تنها بر مبنای برداشت های خاص و گمانه زنی ترجمه ی برجام را مورد بررسی قرار داد. از این رو، اتهام زنی به ترجمه ی برجام بدون ارایه ی سند و مدرک تنها به تشویش افکار عمومی می انجامد.

*** نقد: گروه 1+5 در توافق وین محدودیت های بیشتری نسبت به گذشته بر ایران تحمیل کرد. این در حالی است که مهمترین خواسته ی ایران که همان لغو تحریم ها است جامه ی عمل نپوشیده است و حتی به خاطر اختلاف های درون کنگره احتمال پابرجا ماندن آن نیز وجود دارد.
**پاسخ: تحریم هایی که علیه برنامه ی صلح آمیز هسته یی ایران شکل گرفته یکی پس از دیگری در حال لغو شدن است اما در روز اجرایی شدن توافق همزمان همه ی تحریم های مشخص شده در متن برجام برداشته خواهد شد. بر اساس توافق وین مشخص شد که تحریم های اقتصادی و مالی در حوزه های بانکی، مالی، نفتی، گازی، پتروشیمی، تجاری، بیمه و حمل و نقل اتحادیه ی اروپا و آمریکا که به بهانه ی فعالیت های هسته یی علیه ایران وضع شده است در ابتدای اجرای توافق به طور یک جا لغو می شود. در صورتی هم که هر یک از اعضای 1+5 نتواند به تعهدهای خود عمل کند ایران نیز به راحتی اقدام های داوطلبانه ی خود را کنار می گذارد و به شرایط قبل از توافق بازخواهد گشت.
مهمترین دستاورد تیم مذاکره کننده ی ایران، لغو 6 قطعنامه ی گذشته ی شورای امنیت سازمان ملل متحد پس از صدور قطعنامه ی 2231 بود تا به این وسیله همه ی تحریم هایی که بر اساس قطعنامه های پیشین بر ایران تحمیل شده بود لغو شود. با وجود اصرار و پافشاری طرف مقابل بر تعیین بازه ی زمانی 20 ساله، مذاکره کنندگان ایرانی توانستند در این توافق خروج کامل پرونده ی هسته یی ایران را از شورای امنیت تا 10 سال آینده تضمین کنند. پیش از صدور این قطعنامه ی شورای امنیت، شورای وزیران امور خارجه ی اتحادیه اروپا بیست و نهم تیرماه بر توافق ایران و 6 قدرت جهانی مُهر تایید زد. همچنین این شورا نهم مردادماه با انتشار بیانیه یی نخستین اقدام ها را برای اجرای برجام تصویب کرد. در آمریکا نیز تا امروز دست کم 38 سناتور از برجام حمایت کرده اند که این از احتمال بالای شکست مخالفان توافق هسته یی در کنگره حکایت دارد.

*** نقد: چرا پس از دستیابی به توافق، تنها تحریم های مرتبط با پرونده ی هسته یی لغو می شود و دیگر تحریم ها به قوت خود باقی خواهند ماند؟
** پاسخ: پیشینه ی تحریم های آمریکا علیه ایران به بیش از سه دهه می رسد اما تحریم های اصلی و تاثیرگذار غرب