اداب قران ： شرایط و آداب ظاهری تلاوت قرآن...

اداب قران ： شرایط و آداب ظاهری تلاوت قرآن...
ثواب تلاوت قرآن، از حد بیرون، و قدر و فضیلت آن افزون است. از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله روایت است که: «هیچ شفیعی در روز قیامت ‏بلند مرتبه ‏تر از قرآن نیست، نه پیغمبری و نه ملکی و نه غیر اینها.» (5)
و فرمود: « خدای تعالی هزار سال پیش از آن که عالم را خلق کند سوره طه و یس را خواند، چون ملائکه آن را شنیدند گفتند: خوشا به حال امتی که این سوره ها برایشان ‏نازل شود. و خوشا به حال سینه‏هایی که اینها را حفظ کند. و خوشا به حال زبان هایی که‏ اینها را بخواند.» (6)
و نیز فرمود که: «هر گاه قرآن در پوستی باشد آتش به آن نمی‏رسد.» (7) کنایه از این که هر کس قرآن را حفظ نموده باشد آتش پوست‏ بدن او را مس نمی‏کند.
و نیز از آن حضرت روایت است که:« دل ها زنگ می‏گیرند همچنان که آهن زنگ‏ می‏گیرد. شخصی عرض کرد: یا رسول الله! جلای آن به وسیله چه چیزی صورت می گیرد؟ فرمود: تلاوت ‏قرآن و یاد مرگ‏.» (8)
و احادیث در خصوص ثواب آن بی‏حد و حصر است. و چگونه چنین نباشد؟ و حال این که آن کلام پروردگار است که حضرت روح الامین حامل آن، و بر سیدالمرسلین نازل شده است.
برای تلاوت قرآن کریم ‏آداب و شرایطی ذکر نموده اند، که آداب آن بر آداب ظاهری و آداب باطنی تقسیم می شود.

الف- آداب ظاهری تلاوت
آداب ظاهری تلاوت قرآن، عبارت است از:
1- قرآن رو به قبله تلاوت شود.
2- شخص تلاوت کننده با وضو باشد.
3- دهان خوش بو و پاکیزه باشد. حضرت رسول اکرم (ص) می‏فرماید:« راه ‏قرآن‏» را نظیف و پاکیزه کنید. می‏پرسند: راه قرآن چیست؟
می‏فرماید: ‏دهان ها‏یتان. می‏پرسند: چگونه؟ می‏فرماید: با مسواک. (9)
4- برای رعایت ادب، قاری با سکون و وقار نشسته باشد، یا ایستاده رو به قبله و سر پیش افکنده و تکیه نزده و چهار زانو ننشسته ‏باشد، و پای خود را دراز نکند. بلکه مانند کسی باشد که در نزد جلیل الشان ‏می‏نشیند، یا می‏ایستد و احترام را رعایت نماید.
5- قاری شمرده و با آرامش بخواند. از این جهت است که در احادیث آمده است که: «هر گاه کسی در کمتر از سه‏ روز، قرآن را ختم کند، دانا نیست.‏» (10)
در حدیث دیگر روایت شده که: «دوست ندارم که کسی در کمتر از یک ماه، یک ختم قرآن ‏کند .» (11) البته ماه مبارک رمضان مستثنی شده و در روایت آمده: « در هر سه روز، قرآن را ختم ‏کنید.» (12)
6- از جمله آداب، آن است که تلاوت کننده گریه نماید. و اگر او را گریه نیامد، حالت گریه و زاری به خود بگیرد.
7- قاری قرآن را با صدای اندکی بلند بخواند، البته اگر از ریا ایمن باشد.
8- در دستورتلاوت قرآن، صدای خوش سفارش شده است و از قاری خواسته‏اند که نکات ‏ظریف تلاوت - اعم از کشیدن صدا و یا زیر و بم آن و ترجیع قرائت و غیره - را رعایت کند.
رسول اکرم صلی الله علیه و آله فرمود:«هر چیز زیوری دارد و زیور قرآن، آواز خوش است.‏»
پیامبر اکرم در روایتی دیگر می فرماید: « قرآن را با صدای خود خوش کنید، زیرا صدای خوش زیبایی قرآن را افزون ‏می‏کند.»
9- حق آیات مراعات شود. بدین نحو که؛ قاری وقتی به آیه سجده رسد سجده کند. و چون به آیه عذاب رسد به خدا پناه برد. و چون به آیه رحمت و ذکر نعیم بهشت رسد، آن را از خدا مسئلت نماید. و چون به‏ آیه‏ای رسد که مشتمل بر تسبیح یا تکبیر پروردگار باشد تسبیح و تکبیر او کند. و چون‏ به آیه دعا و استغفار رسد دعا و استغفار نماید.
در حدیث دیگر، امام صادق علیه السلام فرموده است:
کسی که قرآن بخواند، ولی قلبش رقت پیدا نکند و در برابر خداوند خاضع نشود و در درون، حالت ‏حزن و خشیت و هراس نیابد، شأن و جایگاه والای خدا را سبک شمرده است. بنگر که کتاب پروردگارت را چگونه می‏خوانی و با منشور سعادت ‏خویش چه برخوردی داری؟ و اوامر و نواهی آن را چگونه پاسخ می‏دهی و حدود و تکالیف آن را چگونه ‏امتثال و فرمان برداری می‏کنی؟! در آیه‏های وعد و وعید، درنگ کن، در امثال و مواعظ قرآن اندیشه نما. مبادا اقامه حروف و قرائت ‏ظاهر، تو را در تباه ساختن حدود آن بیندازد!... (13)
10- در ابتدای قرائت « اعوذ بالله من الشیطان الرجیم‏» گفته شود.
11- قاری از هر سوره که فارغ شود بگوید:
«صدق الله العلی العظیم و بلغ رسوله الکریم اللهم انفعنا به و بارک لنا فیه الحمد لله رب العالمین.‏»
12- قرآن با نیت خالص و برای رضای خدا تلاوت شود. تلاوت‏ کننده باید مواظب دام و دانه‏ شیطان باشد و در پُر رنگ کردن اخلاص خود در تلاوت قرآن بکوشد.
این ضرورت از آن جا دو چندان می‏گردد که شیطان در تلاوت قرآن راحت‏تر از دیگر عبادات می‏تواند رخنه کند، زیرا تلاوت قرآن با ارائه‏ هنر تلاوت و صوت و تجوید همراه است. همین نکته می‏تواند مرکب شیطان در به انحراف کشاندن انگیزه‏ تلاوت کننده باشد .
به عبارت دیگر کسانی که به قصد ارائه‏ صوت و هنر تجوید