در دعای ندبه عرض می‌کنیم: «این وجّه‌الله الذی الیه یتوجّه

در دعای ندبه عرض می‌کنیم: «این وجّه‌الله الذی الیه یتوجّه الیه الاولیاء»، که امام علیه السلام را آن وجه خدایی که اولیاء خدا به آن متوجّه اند ، می گویند . وجه‌الله به سه قسم می باشد: «وجه‌اللّه عام» ، «وجه‌اللّه خاص» و «وجه‌اللّه خاص‌الخاص».
«وجه الله عام »؛ اگر به حقیقت هر کس و هر چیز ، نگاه شود، وجه‌الله است . یعنی یک صفت یا یک اثر از ذات مقدّس پروردگار در او ظاهر است . خالقیت پروردگار در آن‌ها دیده می‌‌شود ؛ حالا می‌‌خواهد جماد باشد، نبات باشد، حیوان باشد یا انسان . همه موجودات نشانه‌های خلقت پروردگارند که می گویند : «وَ فی کل شیء له آیة» . در قرآن هم خدای‌تعالی می‌‌فرماید: «وَمِنْ آیَاتِهِ خَلْقُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ»، روم/۲۲، «نشانه» همان وجه‌خدا است، همان ظهور صفات پروردگار است . پس می‌‌بینم که در همه موجودات نشانه‌ای از خدا هست و به معنای عام وجه‌اللّه هستند.
امّا «وجه‌اللّه خاص»؛ این نوع وجه الله که تا حدی نه کامل و یا اگر کامل است در محدوده‌ای ، صفات الهی را در خودشان به وجود آورده‌اند. آنها اولیا‌ء خدا هستند که تزکیه‌نفس کردند، صفات رذیله را از خود دور کرده اند و صفات پروردگار را در یک محدوده‌ای حتّی تمام صفات الهی را در خودشان به وجود آورده‌اند، مانند غیر معصومین از شهداء، صالحین، انبیا‌ء که در آسمان چهارم در نعمت پروردگار متنعم اند و در دنیا هم طبعاً اوتاد، ابدال ، اصحاب حضرت بقیةاللّه یا اصحاب سیّدالشهداء و … هستند . این‌ها وجه‌اللّه خاصند؛ یعنی تا یک حدی خدا را نشان می‌‌دهند و به همین دلیل است یک مرجع تقلید یک فردی که «صائناً لنفسه، حافظاً لدینه، مخالفاً لهواه مطیعاً لامر مولاه»، این شخص را «آیةاللّه» می‌‌گویند، آیةاللّه یعنی نشانه خدا . او وجودش نشانه خدا است و طبعاً وجه‌الله است.
«وجه الله خاص الخاص» ؛ یک وجه الهی است که اگر او را دیدیم خدا را دیده‌ایم . اگر به او محبّت کردیم به خدا محبّت کردیم، اگر با او دشمنی کردیم، با خدا دشمنی کردیم. در زیارت‌ جامعه خطاب به خاندان عصمت و طهارت است می گوییم : «من عرفکم فقد عرف‌اللّه»، کسی که شما را بشناسد قطعاً و تحقیقاً خدا را شناخته است . «و من احبکم فقد احب الله»؛ کسی که شما را دوست بدارد، قطعاً و تحقیقاً خدا را دوست داشته و هم چنین «من ابغضکم فقد ابغض‌اللّه» . تمام این جملات به این معنا است که آن‌ها «وجه‌اللّه خاص‌الخاصند» و کسی را به این حد از کمال ندارد . آنچنان این‌ها بین مخلوق و خدا ، واسطه هستند که باید همه چیز را از خدا بگیرند، در وجودشان ثبت کنند و بعد مردم از آن‌ها یاد بگیرند . لذا امام عصر ارواحنافداه وجه‌اللّه خاص‌الخاص است که اولیاء خدا اگر می‌خواهند به خدا متوجه شوند، باید به امام زمان متوجّه باشند . پس می گوییم :«این وجه اللّه الذی الیه یتوجه الاولیاء».
بخشی از سخنان استاد عزیزم.