کردستان پس از ورود قبایل عربویرایش

کردستان پس از ورود قبایل عربویرایش

با آغاز حمله اعراب به رهبری عمر در سالهای (۶۳۴-۶۴۲ م.) نواحی اربیل، موصل و نصیبین که نواحی کردنشین بودند به تصرف اعراب درآمد بعد از عمر، در دوره جانشین وی عثمان نیز مناطق شمالی کردها و مناطق قفقاز به تصرف درآمد.

پس از حمله اعراب کردها دست به شورش‌های متعدد و مقاومت زدند. مثلا محمد بن جریر طبری مینویسد:

…در همین روز خبر رسید که «موصل» بشوریده و کردان در آن‌جا پراکنده‌اند. مُسَیب‌بن زُهیر، حاکم کوفه، که دوست یحیی‌بن خالد بود، به منصور (خلیفه عباسی) پیشنهاد کرد که کار خواباندن شورش کردان را به خالد واگذارد که «او برای خواباندن آن شورش تواناست». منصور این پیشنهاد را پذیرفت و خالد را به حکومت موصل برگماشت… (تاریخ طبری، ج۱۱، ص۴۹۷۷).

حدود سالهای (۱۹۱۰ م.) پوست پارهٔ کهنه‌ای در کاوشهای روستای «هزارمیرد» استان سلیمانیه به دست آمد[نیازمند منبع] که در آن چهار بند سرود به زبان کردی سره و با خط پهلوی نوشته شده‌است. این چهار بند شعر که به نام هرمزگان نامیده شده، یادآور حمله اعراب به سرزمین کردستان و کشت و کشتار آنان است. برابر داوری دانشمندان، این نوشته از همان آغاز هجوم اعراب است. این شعر کردی که مایهٔ اندوه هر کردی می‌شود، دورنمای آن روزگار را به خوبی نشان می‌دهد:
هورمزگان رمان، ئاتران کوژان ویشان شارده وه گه وره ی گه وره کان
زوورکاری ئاره ب کردنه خاپوور گنائی پاله هه تا شاره زوور
شه ن و که نیکا وه دیل بشینا مه رد ئازا تلیاوه رووی هویناوا
ره وشتی زه رده شت مانووه بی که س به زیکا و نیکا هورمه زد و هویچ که س

ترجمه به فارسی

معابد ویران و آتش‌ها خاموش شدند بزرگ بزرگان خود را مخفی نمودند
عرب ظالم ویران کردند روستای "پاله" را تا «شهرزور»
زنان و دختران را به بردگی بردند مردان دلیر در خون غلتیدند
آیین زرتشت کسی را ندارد اهورامزدا به هیچکس ترحم نکرد...