سوم اردیبهشت روز اصفهان بر همگان مبارک

✖سوم اردیبهشت روز اصفهان بر همگان مبارک✖

" بہ مناســـــبت هــــفتہء نکوداشت نصــــف جــــــــــهان "

"اصـــــفهان در تاریخ ؛ از شـــــکوه صفوے تا ویرانے در قاجار"


شهر زیبا و تاریخی اصفهان از روزگاران کهن به نام‌های مختلف مشهور بوده است. سپاهان، اِسپادانا و نصف جهان معروف ترین آن بوده.پس از فتح توسط اعراب چون در عربی پ وجود نداشته بصورت اصفهان تلفظ گردید.اما قدیمی ترین نام آن یهودیه است.زمانی که کورش بزرگ بابل را گرفت و یهودیان را از اسارت بخت نصر نجات داد ، شماری از آنها به ایران آمدند و در این منطقه اسکان یافتند که به یهودیه معروف شد.
در دوران ساسانیان به دستور یزدگرد اول یک پادگان نظامی برای آموزش احداث گردید که بزرگترین پادگان آموزشی ارتش شاهنشاهی بود و بعلت وجود سبزه زار وسیع محل خوبی برای چرای اسبهای سواره نظام بود.اسپهان از آنجا که ولیعهدنشین ساسانیان بود امتیازی نسبت به شهرهای ایران آن زمان به‌دست‌آورد. اسپهان این امتیاز دیگر را نیز داشت که محل سکونت و قلمرو نفوذ واسپوهران یا اعضای هفت خانواده بزرگ ایرانی صاحب نفوذ در پادشاهی نیز بود.
بعلت رونق شهر و بزرگی شهر، همواره در جمان اهمیت داشته و همین باعث شده چندین بار مورد هجوم های ویران کننده قرار گیرد. حمله چنگیز مغول ،طغرل ، محمود افغان از اینجمله است.تیمور بدترین کشتار تاریخ اصفهان را داشت. اولین بار مردآویج این شهر را به پایتختی برگزید و جشن سده را با شکوه بسیار در این شهر برپا کرد. رکن‌الدوله دیلمی نیز اصفهان را پایتخت خود قرار داد.
اوج شکوه اما در سال 1006 قمری اتفاق افتاد. شاه عباس صفوی پایتخت صفویه را از قزوین به اصفهان منتقل کرد. صفویان چنان در توسعه و زیبایی پایتخت امپراتوری کوشش کردند که به اقرار تمام تاریخ نویسان زیباترین و بزرگترین شهر در تمام مغرب زمین بود. اصفهان در روزگار اوج شکوه خود 137 کاخ، 163 مسجد، 48 مدرسه، 273 حمام و 12 گورستان داشت.
بدبختی اما با قاجار آمد، پسر ناصرالدین‌شاه از سال 1288 حاکم اصفهان شد. فرمانروایی 34ساله مسعودمیرزا بر اصفهان، با ویرانی بیش از 50 اثر و بنای تاریخی و باغ ایرانی در این شهر همراه بود.یکی از جهانگردان اروپایی در آن زمان نوشته است :
جای قصرهای صفوی با ایجاد مزارع گرمک و خیار اشغال شده است!!!
لرد کرزن هم که در سال‌های پایانی فرمانروایی قاجاریان به ایران آمده بود درباره این ویرانی‌ها چنین می‌نویسد:
مسجد و عمارت سلطنتی اصفهان را از بیخ و بن کندند. آن عمارت هفت دست و آیینه‌خانه و نمکدان با نقشه‌های عجیب و آیینه‌های بزرگ شفاف و حوض‌های یکپارچه که از سنگ‌های مرمر صاف شفاف تراشیده شده و سلاطین با مخارج گزاف بنا نهاده‌اند، تمام خراب و به جای آنها جز تپه‌خاکی غم‌انگیز و ملالت‌خیز باقی نمانده است.!!!

امروز اما ســــــــــپاهان دومین کلان شـــــهر ایران است و همچنان بســـــیار دیدنے و رویایے .


" اے بہ هــــــــــنر سُرمہء چشــــــــــم جــــــــــهان
خاک هـــــــــــنر خـــــــــیز من اے اصـــــــــــفهان "
#اصفهان
#اصفهان شهر زیبای خدا
M