سرچشمه را باید گرفت!

سرچشمه را باید گرفت!

سرچشمه را باید گرفت!

بانک مرکزی می‌گوید ارز حاصل از صادرات متعلق به صادرکننده است؛ او باید بتواند ارز خود را با نرخ مورد نظرش بفروشد و درباره محل مصرف آن نیز آزادانه تصمیم بگیرد. در همان اقتصاد، سازمان تعزیرات حکومتی هزار بازرس را برای رصد بازار تهران و مقابله با گران‌فروشی بسیج می‌کند.
این دو سیاست را باید کنار یکدیگر دید. وقتی حاکمیت، در ابتدای زنجیره، اختیار قیمت‌گذاری یکی از مهم‌ترین نهاده‌های تعیین‌کننده قیمت در اقتصاد را واگذار می‌کند، نمی‌تواند انتظار داشته باشد در انتهای زنجیره با بازرس و جریمه مانع انتقال همان افزایش قیمت به کالا و خدمات شود. نرخ ارز فقط قیمت یک دارایی نیست؛ در اقتصاد ایران از مواد اولیه و ماشین‌آلات تا حمل‌ونقل، سرمایه در گردش و انتظارات تورمی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. نمی‌توان سرچشمه گرانی را رها کرد و در پایین‌دست با هزار بازرس به جنگ پیامدهای آن رفت؛ این سیاست تنها هزینه نظارت و تعارض دولت با بازار را افزایش می‌دهد.
اگر بناست با گران‌فروشی مقابله شود، حکمرانی باید پیش از رسیدن بازرس به مغازه، به سازوکارهایی بپردازد که موج گرانی را در سراسر اقتصاد به حرکت درمی‌آورند.
سرچشمه شاید گرفتن به بیل
چو پُر شد نشاید گذشتن به پیل
✍ پزشکیان رئیسی دیگر است