پرچم بالاست

گریفون، ایرانی بود

🔍 بر اساس پژوهش‌های باستان‌شناسی، نخستین تصاویر گریفین در جهان در تپه چغامیش خوزستان، مربوط به دوره ایلامی و حدود ۳۴۰۰ تا ۳۱۰۰ پیش از میلاد، یافت شده است. این یافته نشان می‌دهد که ایرانیان، نه یونانیان یا مصریان، نخستین مردمانی بودند که این موجود ترکیبی را در هنر خود به کار گرفتند. پژوهشگران موزه آشمولین آکسفورد نیز تأیید می‌کنند که ایلامی‌ها نخستین ابداع‌کنندگان این نقش‌مایه بوده‌اند.

🦁 گریفین یا شیردال، ترکیبی از بدن شیر، سر و بال عقاب، گوش اسب و گاه شاخ است. این موجود نماد قدرت شاهانه، محافظت و تقابل خیر و شر بود. در هنر ایلامی، گریفین نگهبان دروازه‌های معبد اینشوشیناک، خدای سوگند و مردگان، محسوب می‌شد. حلقه طلایی ارجان، متعلق به دوره عیلام نو، با دو گریفین در دو سوی درخت مقدس، کهن‌ترین نمونه بازنمایی این مفهوم در ایران است.

🏛️ دوره هخامنشی را باید نقطه اوج به‌کارگیری گریفین در هنر ایرانی دانست. سرستون‌های تخت جمشید به شکل شیردال، نه فقط تزئین، که نگهبانان نمادین کاخ بودند. در مهرهای هخامنشی، گریفین محافظ حلقه بالدار و نماد بالاترین نیروهای حمایتی است. سنت یونانی، برخلاف تصور رایج، از نمونه‌های ایرانی الهام گرفته و تصویر گریفین یونانی با دهان باز و حالت تهاجمی، تحت تأثیر فرم‌های اشکانی شکل گرفته است 📚