🔰روزی که دانشجویان پیش پای نیکسون قربانی شدند _ بخش اول...🔰

روزنامه کيهان 1401/09/15

روزی که دانشجویان پیش پای نیکسون قربانی شدند _ بخش اول

دفتر پژوهش‌های مؤسسه کیهان «.... وقايع آن روز چنان در نظرم مجسم است كه گويي همه را به چشم مي بينم؛ صداي رگبار مسلسل در گوشم طنين مي‌اندازد، سكوت موحش بعد از رگبار بدنم را مي لرزاند، آه بلند و ناله‌ي جانگذار مجروحين را در ميان اين سكوت دردناك مي‌شنوم، دانشكده‌ فني خون آلود را در آن روز و روزهاي بعد به راي‌العين مي‌بينم. آن روز ساكت‌ترين روزها بود و چون شواهد و آثار احتمال وقوع حادثه‌اي را نشان مي داد، دانشجويان بي‌اندازه آرام و هوشيار بودند كه به هيچ وجه بهانه اي به دست كودتاچيان حادثه‌ساز ندهند. پس چرا و چگونه دانشگاه گلوله باران شد... دولت كودتا هر روز قدم تازه‌اي برخلاف ايده‌ها و آرزوهاي مردم برمي‌داشت... دنيس رايت نماينده استعمار باز مي‌گردد، سفارت انگلستان دوباره افتتاح مي شد و دنيس رايت كاردار سفارت قرار بود كه به ايران بيايد. كمپاني‌هاي نفتي براي تصرف مجدد نفت ايران نقشه مي كشيدند. نيكسون معاون رئيس جمهور آمريكا به ايران مي آمد تا نتيجه ‌21 ميليون دلار كودتا را ببيند. ناراحتي و نارضايتي مردم هر روز بيشتر اوج مي گرفت. آتش خشم و كينه مردم هر لحظه بيشتر زبانه مي كشيد. فرياد اعتراض از هر گوشه و كناري به گوش مي رسيد. دولت كودتا و استعمار خارجي نيز براي انتقام از مردم مبارز ايران، به خصوص دانشجويان دانشگاه تهران، دندان تيز كرده بودند كه فاجعه ‌16 آذر بروز كرد...»1 این جملات بخشی از گزارشي است که از سوی دکتر مصطفی چمران، 9 سال بعد از واقعه‌ ‌16 آذر سال ‌1332 یعنی در ‌16 آذر ‌1341 منتشر شد و در نشريات دانشجويي خارج از كشور و همچنین نشريه‌ آفتاب انتشار يافت. دكتر چمران در آن زمان دانشجوي دانشكده‌ فني دانشگاه تهران و شاهد عيني كشتار دانشجويان به دست رژیم آمریکایی شاه بود. مقام معظم رهبری حضرت آیت‌الله خامنه‌ای در بازدیدی که در سال 1378 از دانشگاه صنعتی شریف داشتند در جمع دانشجویان این دانشگاه درباره واقعه 16 آذر ماه 1332 فرمودند: «... سال‌ها قبل از انقلاب، یک واقعه جنایت‌آمیز در روز شانزده آذر اتّفاق افتاد. از اوّلِ انقلاب، می‌شد کاری کنند که شانزده آذر اصلاً فراموش شود؛ چون آن‌قدر ما حوادث داشتیم! اما نه، مسؤولان کشور و علاقه‌مندان به مسائل کشور، مایلند خاطره این روز زنده بماند. چرا؟ چون آن روز به‌خاطر سخن حقّی‌، اتّفاقی در دانشگاه افتاد که بعدها جبهه دژخیمان به‌خاطر همان هدفی که جوانان داشتند- و هدف والایی هم بود- با آنها مقابله کردند و به کشته شدن سه نفر انجامید. مسئله آن روز چه بود؟ ضدّیت با آمریکا. چه زمانی؟ آن زمان که سیاست آمریکا و دولت آمریکا و رژیم آمریکا و عناصر اطّلاعاتی و نظامی آمریکا، در تمام شؤون این کشور حاکم بودند..». 2 آذرماه 1332 در حالی که کمتر از 4 ماه از کودتای سیاه 28 مرداد می‌گذشت، کودتایی که به طور مشترک توسط سرویس‌های جاسوسی انگلیس (MI6) و آمریکا (CIA) با عناوین عملیات «چکمه» و «فونیکس» انجام شده بود، اعلام گردید دنیس رایت (که قبل از کودتا توسط دولت مصدق از ایران اخراج شده بود) مجددا به عنوان سفیر انگلیس به ایران باز می‌گردد و از طرف دیگر ریچارد نیک‌سون، معاون وقت رئیس‌جمهوری ایالات متحده آمریکا (یعنی دیگر عامل کودتا) در 17 آذرماه به ایران آمده و در دانشگاه تهران، دکترای افتخاری دریافت می‌نماید. همین دو عامل باعث شد که دانشجویان دانشگاه تهران از 14 آذرماه دست به تظاهرات بزنند که برخی از آنها به همراه تعدادی از بازاریان که در همین روز دست به اعتراض زده بودند، دستگیر شدند.

ادامه در پست بعدی....