عثمان بن عفان

عثمان بن عفان

او در باره عثمان می نویسد: همه راویان تاریخ و حدیث، بر این نظریه هستند که: عثمان در جنگ اُحد جزو فراریان بوده است؛ «مَعَ اِتِّفاق الرّوات إنّ عُثمان لَم یثبت».

در تأیید گفتار وی، نظریه بعضی از محدّثان و مورّخان را می آوریم:

1 ـ امام المحدّثین، بخاری، در ضمن حدیث مفصّلی می نویسد: یک نفر مصری در مسجدالحرام به عبداللّه بن عمر گفت: من از شما سؤالی دارم و آن اینکه: آیا این مطلب درست است که عثمان در جنگ احد فرار کرد و در جنگ بدر غایب بود و در بیعت رضوان حضور نداشت؟!

عبداللّه بن عمر نسبت به هر سه سؤال جواب مثبت داد و عدم حضور عثمان را اینگونه توجیه کرد: «أمّا فراره یَومَ اُحد فَأَشْهَدُ أنَّ اللّه َ عَفی عَنْهُ وَغَفَرَ...»(41) جالب این است که: بخاری این حدیث را در باب «مناقب عثمان» و جزو فضائل او نقل کرده است.

2 ـ امام المورّخین، طبری نوشته است: عثمان بن عفّان به همراه دو نفر از انصار، به نام عقبه و سعد فرار کردند تا به «جعلب» ـ که کوهی است در نزدیکی مدینه ـ رسیدند و پس از سه روز که در آنجا بودند، نزد رسول خدا آمدند؛ (وفرّ عثمان ابن عفّان و عقبة و سعد حتّی بلغوا الجعلب وأقاموا بها ثلاثا ثمّ رجعوا».(42)

3 و 4 ـ همین مطلب را ابن اثیر(43) و ابن کثیر دمشقی(44) نیز نقل کرده اند.