کرونا

ابتلا و مرگ و میر پایین
راز کرونایی ژاپنی‌ها چیست؟
«وقتی به تست‌ها نگاه کردیم، شگفت‌زده شدیم، در تمامی بیماران آی‌جی‌جی به سرعت واکنش نشان داده بود و آی‌جی‌ام بعد از آن و بسیار ضعیف واکنش نشان داده بود. شبیه این بود که این افراد قبلاً در معرضِ ویروسِ مشابهی قرار گرفته باشند.»
چرا در ژاپن آمارِ مرگ ناشی از کووید-۱۹ پایین است؟ این معمایی است که ده‌ها نظریه برای آن مطرح شده است: از رفتار و آدابِ ژاپنی گرفته تا مصونیتِ برتر که در ژنِ ژاپنی‌ها وجود دارد. در ماه فوریه که کرونا در ووهانِ چین در اوج خود بود، بیمارستان‌های این کشور مملو از بیمار بود و جهان دیوار‌های دفاعی خود را در مقابل مسافرانی که از چین وارد می‌شدند بالا کشیده بود، ژاپن همچنان مرز‌های خود را بازنگه داشته بود.

همزمان با شیوعِ ویروس، مشخص شد که کووید بیماری‌ای است که سالمندان را بیشتر از پای درمی‌آورد و تماس نزدیک با دیگران و بودن در میانِ جمع سرعتِ شیوع آن را چند برابر می‌کند.

سرانه سالمندان در ژاپن بالاتر از هر کشورِ دیگری است و دارای جمعیتِ متراکم در شهر‌های بزرگ است. توکیو ۳۷‌میلیون جمعیت دارد که اغلب آن‌ها برای تردد از شهر از واگن‌های مملو از جمعیتِ قطار استفاده می‌کنند. با‌این‌حال، ژاپن توصیه‌های سازمان بهداشت جهانی که مدام بر تست گرفتن از افراد تأکید می‌کند، نادیده می‌گیرد. حتی همین لحظه هم فقط ۰.۲۷‌درصد از جمعیت ژاپن که معادل ۳۴۸۰۰۰‌نفر است، تستِ پی‌سی‌آر داده‌اند.

آیا ژاپنی‌ها نسبت به ویروسِ کرونا مصونیت دارند؟

ژاپن حتی قرنطینه به آن شکلی که اروپا اجرا کرد را هرگز اجرا نکرد. در اوایل ماه آوریل دولتِ ژاپن وضعیت اضطراری اعلام کرد. اما ماندن در خانه یک درخواست از طرف دولت بود که افراد مجبور نبودند آن را انجام دهند. هیچ کسب‌وکاری به اجبار تعطیل نشد و هیچ تنبیه قانونی‌ای برای افرادی که در خانه نماندند یا کسب‌وکار‌های خود را تعطیل نکنند هم وجود نداشت.

کشور‌هایی مانند نیوزیلند و ویتنام موفقیتِ خود در مهارِ کرونا را مدیونِ معرفی قوانین سختگیرانه مانند بستنِ مرزها، اعلامِ قرنطینه، آزمایش گرفتن از شهروندان در سطحِ وسیع و اعلام محدودیت‌ها هستند. اما ژاپن هیچ‌کدام از این اقدامات را انجام نداد.

با‌این‌حال، ۵ ماه از شناسایی نخستین بیمار مبتلا به کووید-۱۹ در ژاپن گذشته و کمتر از ۲۰۰۰۰ موردِ تأیید‌شده بیماری و کمتر از ۱۰۰۰‌مرگِ ناشی از ویروسِ کرونا در این کشور گزارش شده است. وضعیتِ اضطرای در ژاپن برداشته شده و زندگی به سرعت در حال بازگشت به وضعیتِ عادی است.

همچنین شواهد علمی بیشتری نشان می‌دهد که ژاپن –حداقل تا این لحظه – توانسته گسترش ویروس را مهار کند. سافت‌بنک، یکی از غول‌های صنعتِ ارتباطاتِ را دور، بر روی ۴۰۰۰۰‌نفر از کارمندان خود تستِ کرونا انجام داده که نشان می‌دهد فقط ۰.۲۴‌درصد از آن‌ها در معرض ویروس قرار گرفته‌اند.

آزمایشِ ۸۰۰۰‌نفر در توکیو و دو منطقه دیگر که به شکلِ تصادفی انتخاب شده بودند، حتی کمتر از این مقدار آلودگی را نشان می‌دهد. در توکیو فقط ۰.۱‌درصد از آزمایش‌ها مثبت بود. نخست‌وزیر ژاپن، شینزو آبه، وقتی ماه گذشته با افتخار درباره برداشتن وضعیتِ اضطراری در ژاپن صحبت می‌کرد، به «مدلِ ژاپنی» اشاره کرد و گفت: کشور‌های دیگر باید از ژاپن یاد بگیرند.

اما مگر ژاپن چه کرده که دیگر کشور‌ها نکرده‌اند؟

اگر به صحبت‌های معاون نخست‌وزیرِ ژاپن، تارو آسو، گوش داده باشید، او به «برتریِ کیفیتِ» مردمانِ ژاپنی اشاره کرد. آسو گفت که سرانِ کشور‌های دیگر از او درخواست کرده‌اند توضیح دهد که چطور ژاپن به موفقیت دست پیدا کرده است. «من به این مردمان گفتم: بینِ کشور شما و کشور ما در «میندو»]سطحِ مردم [ اختلاف وجود دارد و آن‌ها ساکت شدند.» برخی گفته‌اند منظور از میندو، سطحِ فرهنگیِ مردم است.

آیا علتِ پایین بودنِ مرگ و میر ناشی از کرونا در ژاپن برتریِ فرهنگی و نژادی است؟

میندو، مفهومی است که به دورانِ امپراتوریِ ژاپن برمی‌گردد و نشانه‌ای از احساسِ برتریِ نژادی و شوونیسمِ فرهنگی است. از آسو به دلیلِ استفاده از این مفهوم انتقاد شده است. اما تردیدی نیست که بسیاری از ژاپنی‌ها و برخی دانشمندان فکر می‌کنند که چیزِ خاصی درباره ژاپنی‌ها وجود دارد که آن‌ها را متفاوت کرده است؛ یک به اصطلاح «فاکتورِ ایکس» که جمعیتِ ژاپن را در مقابلِ کووید-۱۹ مصون نگه داشته است.

البته آداب و رسومِ ژاپنی که در آن آغوش و بوسه کمتر اتفاق می‌افتد و خودبه‌خود فاصله اجتماعی بینِ مردمِ آن بیشتر است، می‌تواند یکی از عوامل باشد، اما هیچ‌کس فکر نمی‌کند که پاسخ این باشد.