پیامی منتخب از کتاب آموزگار برای اهل روزگار...

- اظهار ایمان برخى از مردم، زبانى است، نه قلبى. «و مِن الناس مَن یقول آمنّا»

- گاهى ایمان، اذیّت و آزار مردم را بدنبال دارد كه باید تحمّل كرد. «آمنّا - اوذى فى اللَّه»

- مؤمن، مقاوم است. «ولنصبرنّ على ما اذیتمونا»(113) ولى منافق، ناپایدار است. «فاذا اوذى ... جعل...»

- ایمان واقعى در هنگام سختى ها روشن مى شود. «فاذا اوذى فى اللَّه» حضرت على علیه السلام مى فرماید: «فى تقلّب الاحوال علم جواهر الرّجال»(114) در فراز و نشیب ها و حالات گوناگون، جوهره ى انسان آشكار مى شود.

- منافق، فرصت طلب است و به هنگام پیروزى خود را مؤمن مى داند، و در گرفتن مزایا، اصرار مى ورزد. «لیقولنّ انّا كنّا معكم»

- تظاهر و نهان كارى سودى ندارد، خداوند از درون همه آگاه است. «أولیس اللَّه باعلم بما فى صدور العالمین»

-----

113) ابراهیم، 12 .

114) نهج البلاغه، حكمت 217.
ظاهراً مراد از «العالمین» هر موجود باشعور از جنّ، ملك و انسان است.(112)

در اوّلین آیه ى این سوره خواندیم كه گمان نكنید بدون آزمایش، اظهار ایمان شما را مى پذیریم. «أحسب النّاس أن یتركوا ...» این آیه یكى از نمونه هاى آزمایش را بیان مى كند.

-----

112) تفسیر المیزان.