رسم کهن «سگ دید» در ایران باستان

رسم کهن «سگ دید» در ایران باستان



رسم «سگدید» عبارت بود از آوردن سگی بر بالین محتضر یا مرده و نشان دادن جسد به سگ و مالیدن پوزه به آن جسد. این رسم در ایران باستان رواج داشته‌است. زرتشتیان اعتقاد داشتند زمانی که جان از بدن خارج می‌شود، نسوش (دیوی که بر اجساد آدمی دست می‌یابد و آن را پلید می‌سازد) بر وی هجوم برده و هنگامیکه سگ آن جسد را ببیند، نسوش رانده می‌شود.
اساس این عقیده بر این بود که سگی که دزد و دشمن را می‌راند، قادر به راندن دیو پلیدی که بر جسد مرده حمله می‌کند، هم هست. سود و خاصیت طبیعی و طبی رسم سگدید کردن این است که حیوان قادر به تشخیص مردگان از زندگان است. تا چندی پیش با نهادن قطعه نانی بر سینه جسد و بردن سگ برای برداشتن آن، رسم «سگدید» کردن به ذهن‌ها القا می‌شد.
انواع سگ‌هایی که نسوش و دیو جسد را می‌رانند عبارتند از: سگ گله، سگ خانه، سگ شکاری، سگ روباه‌گونه وتوله ‌یی که بیش از ۴ ماه داشته باشد.
با توجه به آنچه گفته شد دلایل احتمالی اجرای «سگدید» را می‌توان به طور خلاصه بدین‌گونه برشمرد :
- سگ، زنده بودن یا مرگ انسان را با شامهٔ خود تشخیص می‌دهد.
- چشمان سگ نیروی مغناطیسی دارد و می‌تواند اهریمن را دور کند.
- سگ نماد محافظت و نگهبانی است.
- سگ اجساد پلید را می‌خورد و نابود می‌کند.
- نماد نابود ساختن احساسات غیراخلاقی و دنیاپرستانه است. (ملیحه مهدوی، سگدید، رانش اهریمن،کتاب ماه ادبیات و فلسفه،ش40)